RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Qeyb dövründə kimə müraciət edək?

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Qeyb dövründə kimə müraciət edək?

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Sual-Cavab | Vaxt: 27-10-2015, 10:07 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 853

Qeyb dövründə kimə müraciət edək?


Qeyb dövründə kimə müraciət edək?


Hər zaman olduğu kimi indi də insanların şəri, əqidəvi, siyasi-ictimai və məişət həyatlarını əhatə edən suallarının cavabladırılması üçün ilahi bir rəhbər və imama ehtiyacı var. İmamlar iki əsrdən çox bir müddət ərzində bu işi öz öhdələrinə götürmüş və camaatın bütün suallarını cavablandırmışlar. Yaxşı, bəs İmamın (ə.f) qeybdə olduğu dövrdə camaat nə etsin və suallarını kimə ünvanlasın?
İmamlar özlərindən sonra böyük bir elm mirası qoymuş, elmin əsaslarını öyrətmiş və nəticə əldə etmək yollarını da bəyan etmişlər. Onlar tədricən məntiqi ictihad üsulunu öz seçilmiş sahabələrinə öyrədərək tərəfdarlarını onlara sarı yönəltmişlər. Beləliklə də, şiələri qeyb dövrünə hazırlamış və onları din alimlərinə müraciət etməyə öyrətmişlər.
Onlardan fiqh və ictihad üsulunu mənimsəmiş (elmdə) layiqli canişinlər şiələrin suallarını cavablandırmış və onları qeyb dövrünə hazırlamışlar. İmamların camaatı qeyb dövrünə hazırlamasına, fəqihlərə müraciət etməsinə tarixi sənədlərdə, həmçinin İmam Əlinin (ə) kəlamında da rast gəlmək olar. Həzrət Əli (ə) buyurur:
ان غاب عن الناس شخصهم فی حال هدنهم فلم یغب عنهم قدیم مبثوث علمهم
“Özləri camaatdan gizli olsalar da belə... onların vasitəsi ilə yayılan elmləri isə camaatdan gizli deyil”. [1]
Başqa bir yerdə isə İmam Əli (ə) belə buyurur:
العلماء حکام علی الناس
“Alimlər camaatın hakimidir”.[2]
İmam Hüseyn (ə) “Ərəfə” xütbəsində isə belə buyurur:
ان مجاری الامور و الاحکام، علی ایدی العلماء بالله، العلماء علی حلاله‌ و حرامه
“Həqiqətən də, hadisələrin gedişatı və hökmlər Allahın halal və haramlarından xəbərdar olan Rəbbani alimlərin (fəqihlərin) əlindədir”. [3]
Həmçinin İmam Baqir (ə) Əbban ibn Tələbə belə deyir:
إجلس فی مسجد المدينة و أفت الناس
“Mədinə məscidində əyləşib camaata fətva ver”.[4]
İmam Sadiq (ə) Müslim İbn Həyyə ilə vidalaşarkən ona belə buyurur:
ائت أبان بن تغلب فإنه قد سمع مني حديثاً كثيراً
“Əbban ibn Tələbin yanına get, çünki o məndən çoxlu hədis eşitmişdir”. [5]
İmam Sadiq (ə) camaatın əqidəvi məsələlərdə müraciət etməsi üçün Hişam ibn Həkəm, Haşim ibn Salim, Həmran və Muninut-Taq kimi tələbələr yetişdirmişdir. İmam (ə) bir çox hallarda camaatı onlara tərəf yönəldirdi.[6] Bundan əlavə, İmamın (ə) hədis və fiqh sahəsində yetişdirdiyi Zürarə, Muhəmməd ibn Müslim, Əbu Bəsir, Bureyd, Cəmil ibn Dərrac, Haris ibn Müğeyrə və başqalarını da nümunə göstərmək olar.[7] Adları çəkilən şəxslər İmam Sadiqin (ə) Mədinədə, Kufədə və digər şəhərlərdəki silsilə dərslərində iştirak etmişlər. İmam (ə) da camaatın problemlərini həll etmək və suallarını cavablandırmaq kimi məsuliyyətli vəzifəni onların öhdəsinə qoymuşdur.[8]
II əsrin sonlarında bu ənənə o qədər adiləşmişdi ki, camaat İmam Rzadan (ə) alimlərə müraciət etməyin icazəli olub-olmaması barədə deyil, hansı alimin daha ləyaqətli olduğunu və hansına müraciət etməli olduqlarını soruşurdular.[9]
İmam Cavad (ə) və İmam Hadi (ə) zamanında da onlarla birbaşa görüşmək çətin olduğundan camaat bir çox suallarına ya məktub, ya da vəkillər və alimlər vasitəsi ilə cavab alırdılar. İmam Hadi (ə) Əhməd ibn Hatəm və onun qardaşının verdiyi suala cavabında tövsiyə etmişdir ki, dini təlimləri ömrünü Əhli-beytə (ə), imamətə sadiq olaraq keçirən və bu yolda möhkəmlənmiş şəxslərdən öyrənsinlər.[10]
Bu məqamda İmam Həsən Əskərinin (ə) şiələrin itaət və təqlid etsinlər deyə tanıtdırdığı alimlər barədə dediyi məşhur kəlamını qeyd etmək yerinə düşər:
فَأمَّا مَن كانَ مِن الفُقَهاءِ صائناً لنفسِهِ حافِظاً لِدينِهِ مُخالِفاً على‏ هَواهُ مُطِيعاً لأمرِ مَولاهُ فلِلعَوامِّ أن يُقَلِّدُوهُ
“Camaat özünü islah edib nəfsini ələ almış, dinin müdafiəçisi, həva və nəfsinə müxalif, mövlasının əmrinə (imamına) tabe olan bir fəqihə təqlid edə bilər.”[11]
İmam Əskəridən (ə) sonra İmam Zaman da (ə.f) qısamüddətli qeyb dövründə alimlərə müraciət etmək barədə aşkar şəkildə belə buyurur:
و اما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها إلی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله علیهم
“Baş vermiş hadisələrdə bizim hədislərimizi nəql edən ravilərə (fəqihlərə) müraciət edin. Onlar mənin sizlər üzərinizdəki höccətim, mən isə Allahın onlar üzərindəki höccətiyəm.”[12]
Qeyd edilənlərdən belə bir nəticəyə gəlirik ki, imamlar hələ öz zamanlarında ümməti qeyb dövrünə hazırlamış və bəzi məsələlərdə isə onları alimlərə müraciət etməyə yönəltmişlər. İmam Zamandan (ə.f) nəql olunan hədisə əsasən isə, qeyb dövründə müsəlmanların vəzifəsi Allahın hüdudlarını aşmayan, ədalətli fəqihlərə itaət etməkdir.


Bəhruz Camal
imamzaman.az

[1]Üsuli-Kafi, c.2, səh.139
[2]Əl-Həyat, c.2, səh.449
[3]Tuhəful-Uqul, səh.283
[4]Nəcaşinin rical kitabı, c.1, səh.73
[5]Kəşşinin Rical kitabı, c.2, səh.622
[6]Əl-Kafi, c.1, səh. 74, 171
[7]Kəşşinin Rical kitabı, c.1, səh.348, 383 və c.2, səh.628.
[8]Vəsailüş-Şiə, c.24, səh.136, (“Vucubr-rucu fil-qəzai vəl-fətva ilə ruvatil hədis” fəsli).
[9]Kəşşinin Rical kitabı, c.2, səh.779, 784, 785( Yunis ibn Əbdürrəhman barəsində), 858 (Zəkəriyya ibn Adəm barədə).
[10]Kəşşinin Rical kitabı, c.1, səh.15.
[11]Əl-Ehticac, c.2, səh.511.
[12]Vəsailüş-Şiə, c.27, səh.140, Bu hədis, əl-Ehticac, və Kəmalud-din kitablarında da nəql olunmuşdur.



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Oktyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor