RSS
 

Login:
Şifrə:
» » İbn Sinanın tibb kitabını ispanlar niyə yandırdılar?

Xəbər lenti

Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

İbn Sinanın tibb kitabını ispanlar niyə yandırdılar?

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 7-04-2016, 23:14 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 791

İbn Sinanın tibb kitabını ispanlar niyə yandırdılar?


İbn Sinanın tibb kitabını ispanlar niyə yandırdılar?Cosial şəbəkədə müasir tibbin atası sayılan İbn Sina barəsində olmazın sözlərini yazırlar. Maraqlıdır ki, ümumilikdə 450 əsər yazan və günümzə onlardan sadəcə 270-i gəlib çatan İbs Sina tibb elminə dair 40, fəlsəfəyə dair isə 150 əsər yazıb. Onun iki kitabı - "Kitabu-Şifa" (Şəfa kitabı) və "Əl-Qanun fit-tibb" (Tibbdə qanun) Qərb universitetlərində tədris olunub.

Sosial şəbəkədə dahi təbib barədə mövzu açan şəxs onun kitabının lazımsız olduğuna işarə vuraraq, "Əl-Qanun fit-tibb" əsərinin İspaniyada yandırıldığını deyir. Amma təəssüf ki, mövzunu gündəmə gətirən şəxs nədənsə qeyd etmir ki, İspaniyada təkcə bu kitabı deyil, eyni zamanda Qurani-Kərim başda olmaqla, İslama aid bütün kitabları yandırmışdılar. Bundan əlavə, sadəcə İspaniyada kitabın yandırılmasından bəhs edərək, ABŞ-da 1979-cu ildə "Əl-Qanun fit-tibb" kitabının nədən yenidən nəşr olunması barədə yazmır.

Doğrudanmı İbn Sinanın əsərləri tibb elmi üçün əhəmiyyətsiz olub?

Müasirlər İbn Sinanı böyük şəfa verən adlandır, onu fövqəladə qabiliyyətlər mənbəyi kimi tanıyıblar. İbn Sina öz saysız-hesabsız istedadlarını və fenomenal uğurları barədə danışarkən bildirib ki, buna səbəb öyrənmək həvəsi və təbii müşahidəçiliklə əlaqəlidir. Bu dahi şəxsiyyət hansı elmə müraciət etsəymiş, mütləq onun sirlərinə vaqif olarmış.

O, 57 il ərzində elmin 29 sahəsində müvəffəqiyyət qazanıb. İbn Sinanın titullarından biri "böyük şəfa verən şəxs" olub.

Mühüm nöqtə

İbn Sinanın dünya tibbində nə dərəcədə əhəmiyyətli bir kəs olduğunu bilmək üçün təkcə bu kifayət edir ki, beynəlxalq "medicine" (tibb) termini "mədəd" və "Sina" sözlərinin birləşməsindən (Sinanın köməyi) yaranıb.

Vətəni

Avropada Avitsenna adı ilə tanınan böyük alim, həkim, şair, filosof, psixoloq metafizik Əbu Əli Hüseyn ibn Abdullah 980-ci ildə Buxara yaxınlığındakı Afşana kəndində anadan olub. İstedadı lap uşaqlıqdan üzə çıxıb. O, 10 yaşında Quranı əzbər bilib, (yeri gəlmişkən, hafizlər Quranı bütövlüklə hifz etmək üçün uzun illər sərf edirlər), 12 yaşında şəriət (müsəlman qanunşünaslığı) üzrə müxtəlif məsləhətlər verib. 16 yaşında isə Buxara əmirinin şəxsi həkimi olub.

Araşdırmaları

O vaxta cavan oğlan olmasına baxmayaraq, artıq tibb ilə bağlı əli çatdığı bütün tədqiqatları oxuyub. Amma avtobioqrafiyasında qeyd etdiyi kimi xəstələrə təbii müşahidərlə oxuduqlarını təkmilləşdirib. Məhz bu təkmilləşdirmə onun kitabda qeyd olunmayan məsələləri öyrədərək, təcrübəsini qat-qat artırıb.

Buxara o vaxtlar böyük Samanilər dövlətinin paytaxtı, eyni zamanda nəinki Şərqin, ümumiyyətlə, dünyanın ən böyük mədəniyyət mərkəzlərindən biri olub. Şəhərdə böyük məscid və mədrəsələr, indiki terminologiya ilə desək, akademiya var idi. Buraya dünyanın müxtəlif yerlərindən elm və incəsənət adamları - filosoflar, arxitektorlar, həkimlər, şairlər gəlir, onlar çox zəngin saray kitabxanasından istifadə edir, elmi məclislər, disputlar keçirirdilər. Bir neçə vaxtdan sonra İbn Sina əmirdən saray kitabxanasından istifadə icazəsini alıb. Bu, ona təbii və dəqiq elmləri öyrənməyə imkan yaradıb. İyirmi yaşı olanda İbn Sina artıq bir neçə kitabın müəllifi idi: təbii elmlərə aid geniş ensiklopediya, qanunların 20 cildlik izahı, etikaya dair kitabı və tibbi lüğəti vardı. Onun əməyin əsas səmərələrindən biri biologiyaya, fizikaya, psixologiyaya, həndəsəyə, astronomiyaya, məntiqə, musiqiyə və metafizikaya həsr olunan "Şifa" kitabı olub.

Onun "Əl-qanun" kitabı Avropada Bibliyadan sonra ikinci kitab imiş

İbn Sinanın insan bədəni haqqında bilikləri min il sonra da müasir tibb mütəxəssislərini heyran qoyub.

İbn Sina təkcə İslam aləmini deyil, dünya mədəniyyəti xəzinəsini zənginləşdirən bir irs qoyub. O, taun, vəba, sarılıq kimi xəstəliklərin səbəblərini analiz edib, meningit, mədə xorası və bir sıra başqa xəstəliklərin müalicə üsullarını göstərib. İlk dəfə göz əzələlərinin quruluşunu da o təsvir edib. Ona qədər dünya tibb elmində hesab olunurdu ki, göz fənər kimi işıq şüalandırır və bu şüalar obyektə dəyib qayıtması ilə insan görür.

İbn Sinanın elmi irsi çox böyükdür. Tam dəqiq olmasa da, 450-yə qədər əsər yazdığı güman edilir. Əfsuslar olsun ki, bizim günlərimizə onlardan təkcə 270-i çatıb. Bunlar çox müxtəlif sahələri əhatə edir: fəlsəfə, tibb, riyaziyyat, astronomiya, mineralogiya, poeziya, musiqi və s. Ən məşhur kitabı isə "Əl-Qanun fit-tibb" (Ttibbdə qanun) adlanır. Beş cildlik kitabda farmakologiya haqqında əsas biliklər, ürəyin, qara ciyərin, beynin ətraflı təsviri verilir. Bundan başqa, taun və vəbanın fərqi verilir, plevrit və ciyərlərin sətəlcəmi, cüzam, şəkər xəstəliyi, mədə xorası haqda o vaxt üçün çox qiymətli bilgilər toplanıb. Qısa müddətdə "Qanun" bütün dünyada tibb ensiklopediyası kimi qəbul olunur. Çap dəzgahı ixtira olunandan sonra ilk nəşr olunan kitab Bibliya, ikincisi isə "Qanun" olub. Avropada beş əsrdən artıq tibbi bu kitabdan öyrəniblər. Yalnız 800 il keçəndən sonra fransız alimi Paster yoluxucu xəstəliklərin səbəbinin viruslar olması haqqında İbn Sinanın hipotezini sübut etməyə müyəssər olub.

Nəbzlə diaqnoz müayinəsi

Bundan başqa, İbn Sina nəbzlə xəstəyə diaqnoz qoymaq təlimini yaradıb. "Nəbz dalğavari, milvari, ikizərbəli, uzun, titrək, kiçik, yavaş, əsəbi gərgin, alçaq, qarışqavari mişarvari, dolu və boş ola bilər", - deyə o "Qanun"da yazır. O, nəbzə görə xəstələrə diaqnoz da qoya bilirmiş.

Bundan əlavə, İbn Sina xəstənin dərisinin və sidiyinin rəngindən naxoşluğunu müəyyən edib və xəstəliyin xarakterindən və vəziyyətindən asılı olaraq, gül ilə müalicə yazıb.

"Həkimlərin şahı" adlandırılan İbn Sina 2000-nə yaxın xəstəliyin diaqnozunu müəyyənləşdirərək, müalicə edə bilib. Müasir tibbdə isə 5000 xəstəlik müalicə olunur, lakin İbn Sinadan fərqli olaraq, indiki həkimlər çox vaxt xəstəliyi tam sağaltmır, yalnız simptomlarını aradan aparmaqla kifayətlənir.

Astronomiya elminə tofhəsi

İbn Sina İsfahanda rəsədxananın əsasını qoyub və Günəş apogeyinin hərəkət etdiyini sübut edən ilk şəxslərdən olub. Ölçülərin dəqiqləşdirilməsi üçün orijinal metod tətbiq edib. Hansı ki, nəticədə "Nonius prinsipi" kimi tanınıb.

Titulları

Hələ sağ ikən İbn Sina "Höccətül-həqq" (həqiqətin höccəti), "Şeyxur-Rəs" (müdrik adamların başçısı), "Həkəmi bozorq" (böyük şəfa verən kəs) və "Şaraful-Mülk" (ölkənin şərəfi, fəxri) kimi yüksək titullara layiq görülüb.

Qısası, İspaniyada İbn Sinanın kitabını ona görə yandırmadılar ki, orada yazılanlar həqiqəti əks etdirmir və ya tibb elminə ləkədir. Ona görə yandırdılar ki, artıq orada olanların hamısını mənimsəmişdilər və istəmirdilər insanların müalicəsində istifadə olunan bir elmin müsəlmanların, İslamın adına bağlılığı olsun.



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Təqvim

«    May 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor