RSS
 

Login:
Şifrə:
» » İslam mənbələrində dünya obrazı

Xəbər lenti

Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?...
ANADAN ƏZİZ, YENƏ ANADIR!
ANADAN ƏZİZ, YENƏ ANADIR!...
Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Xanım Zəhra (ə.a) və onun başına gətiriləcək müsibətlərdən danışır
Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Xanım Zəhra (ə.a) və onun başına gətiriləcək müsibətlərdən danışır...
Sədəqələrinizi riyakarlıq və minnətlə puç etməyin
Sədəqələrinizi riyakarlıq və minnətlə puç etməyin...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

İslam mənbələrində dünya obrazı

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 10-12-2016, 15:13 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 4628

İslam mənbələrində dünya obrazı


İslam mənbələrində dünya obrazıMəşhur ədib və filoloq Rağib İsfahani “əl-Müfrədat fi ğəribil-Quran” əsərində “dünya” sözü barədə bəhs açaraq qeyd edir ki, Qurani-Kərimdə bu kökdən olan sözlər “az, kiçik, alçaq” mənalarını verir.

Məsələn, “Mücadələ” surəsinin 7-ci ayəsində “ədna” sözü “az” mənasında, “Səcdə” surəsinin 21-ci ayəsində eyni söz “kiçik” mənasında, “Bəqərə” surəsinin 61-ci ayəsində isə həmin söz “alçaq, pis” mənasında işlədilib. “Nəcm” surəsinin 8-ci və 9-cu ayələrində də Peyğəmbərin (s) meracından danışılarkən, meracda Peyğəmbəri (s) müşayiət edən mələk Cəbrailin (ə) o həzrətə yaxınlaşması “dəna” feli ilə, onların ikisinin arasındakı məsafə isə “ədna”, yəni “daha yaxın” sözü ilə ifadə edilib. Maraqlıdır ki, Ənfal surəsinin 42-ci ayəsində işlənmiş “dünya” sözü də “yaxın” mənasını əks etdirir: “O zaman siz vadinin ən yaxın tərəfində, onlar isə ən uzaq tərəfində idilər”. Bu ayədə Bədr savaşı günündə döyüşən tərəflərin tutduqları mövqe təsvir edilib. Bədr savaşında müsəlmanlar vadinin Mədinəyə ən yaxın hissəsində, müşriklər isə ən uzaq nöqtədə qərar tutmuşdular.

Həmçinin, mənbələrdə “dünya” sözünün kökü barədə iki nəzəriyyə təqdim edilib: “Əgər bu sözün “dənaət” kökündən qaynaqlandığını qəbul etsək, mənası “daha alçaq, daha əskik” olar. Əgər “dünüvv” kökündən götürüldüyünü qəbul etsək, mənası “daha yaxın” olacaq... Dünya həyatına bu adın verilməsinin səbəbi ya bundadır ki, axirət həyatına nisbətən daha alçaq və daha dəyərsizdir. Ya da səbəb bundadır ki, bu həyat (dünya həyatı) bizə axirət həyatından daha yaxındır” (S.M.Dəşti. “Məarif və məariyf”, 5-ci cild, səh. 453).

Bəzi klassik ədəbiyyat nümunələrində “dünya” sözünün məhz “alçaq, əskik” mənasını verən “dəni” kəlməsindən kök aldığı ifadə edilir. Şairlər bu iki sözün yazılışının yalnız bircə hərflə fərqləndiyini qabardaraq, çox uğurlu ədəbi sənət əsərləri yaratmışlar. Dahi şairimiz Nəsimi yazırdı:

Əsli dənidir dünyanın, zatında yoxdur bir “əlif”,

Tərkibinə gəl bax onun, şol “ya”vü “nun”ü “dal”ına...

Həzrət İmam Əli ibn Əbutalib əleyhissalam bu barədə buyurub:

“Dünyanı ona görə “dünya” adlandırıblar ki, o, hər şeydən daha alçaqdır” (Mizanül-hikmə, 2-ci cild, səh. 890, 5739-cu hədis).

Qurani-Kərimin mətnində “dünya” sözü 115 dəfə təkrar edilib ki, bu da “axirət” sözünün işlənmə sayına bərabərdir (S.M.Ruhani. Əl-Möcəmül-ihsai li-əlfazil-Quranil-Kərim, 2-ci cild, səh. 11 və 732). Bu faktı Quranın riyazi möcüzələrindən biri kimi də qəbul edə bilərik. Ümumiyyətlə, Quranda oxşar və ya fərqli məna verən sözlərin eyni sayda işləndiyinin dəfələrlə şahidi oluruq. Məsələn, Quranda “həyat” və “movt” (ölüm) sözlərinin hər biri 145 dəfə, “nəf” (fayda) və “fəsad” (ziyan) kəlmələrinin hər biri 50 dəfə, “mələk” və “şeytan” sözləri (onlarla eyni kökdən olan kəlmələrlə birlikdə) 88 dəfə, “səbr” və “şiddət” (sıxıntı) kəlmələrinin hər biri 102 dəfə, “cənnət” və “cəhənnəm” kəlmələri 77 dəfə, “müsibət” və “şükür” sözlərinin hər biri 75 dəfə işlənib.

Quran ayələrində və İslam müqəddəslərinin hədislərində, alimlərin kəlamlarında, şairlərin şeirlərində dünya müxtəlif sifətlərdə və şəkillərdə təcəssüm etdirilib. Dünyanı oyun-oyuncağa, yağışa, kölgəyə, ilana, bəzəkli qadına, dəryaya və sairəyə bənzətmişlər. Bunların hər birinin səbəbləri vardır. Quran ayələrində dünyanın oyun-oyuncaq və əyləncəyə bənzədilməsi barədə məqalələrin birində məlumat vermişdik. (bax: http://az.islam.az/article/a-342.html). Bu bənzətmələrin daha bir neçəsi ilə də tanış olaq.

Dünya dərya kimidir

Dini mətnlərdə dünyanın bənzədildiyi obrazlardan biri dəryadır (dənizdir):

“Dünya şor dəniz suyu kimidir. Hər kim ondan içməklə təşnəliyini söndürmək istəsə, yanğısı daha da artar və axirda həlak olar” (hədis İmam Cəfər Sadiq əleyhissalamdandır; əl-Kafi, 2-ci cild, səh. 136, “İman və küfr” kitabı, “Dünyanın bəyənilməməsi və dünyada zahidlik” babı, 24-cü hədis).

Hədislərdən məlumdur ki, hikmətli kəlamları ilə məşhur olan va hətta peyğəmbər olması ehtimal edilən Həzrət Loğman oğluna xitabən söyləmişdi:

“Oğlum! Dünya dərin bir dəryadır. Çox adamlar onun qoynunda qərq olub. Qoy bu dəryada sənin gəmin – Allahdan qorxmaq, yükün – iman, yelkənin – təvəkkül, rəhbərin (kapitanın) – ağıl, bələdçin – elm, sükanın isə səbr olsun” (əl-Kafi, 1-ci cild, səh. 16; “Əql və cəhl” kitabı, 12-ci hədis).

Oxşar rəvayətə “Məcməül-bəyan” təfsirində də rast gəlirik:

“Oğlum! Dünya dərin bir dəryadır. Çox adamlar onun qoynunda həlak olub. Allaha imanı özün üçün gəmi, Allaha təvəkkülü – yelkən, Allahdan qorxmağı isı yük (azuqə) et. Əgər bu dəryadan nicat tapsan, bil ki, bu, Allahın mərhəmətindəndir. Əgər həlak olsan, bil ki, öz günahlarının ucbatındandır” (Fəzl ibn Həsən Təbrisi. Məcməül-bəyan, 8-ci cild, səh. 91).

Bu hədislərin mənası budur ki, hər kəs dünya nemətlərinı toplamağa aludə olsa, əldə etdikləri ilə kifayətlənməz. Yerin altı və üstü sərvətlə dolu olduğu üçün insan nə qədər var-dövlət toplasa da gözü doymaz. Hər zaman bundan daha artığını qazanmağa can atar. Bununla da sonsuz arzu və ehtirasların girdabında boğular.

(ardı var)



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Avqust 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor