RSS
 

Login:
Şifrə:
» » İnsanların ən yaxşısı kimdir? Hədis işığında

Xəbər lenti

Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?
BEHİŞTƏ DAXİL OLACAQ İLK ŞƏXS KİMDİR?...
ANADAN ƏZİZ, YENƏ ANADIR!
ANADAN ƏZİZ, YENƏ ANADIR!...
Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Xanım Zəhra (ə.a) və onun başına gətiriləcək müsibətlərdən danışır
Peyğəmbəri-Əkrəm (s) Xanım Zəhra (ə.a) və onun başına gətiriləcək müsibətlərdən danışır...
Sədəqələrinizi riyakarlıq və minnətlə puç etməyin
Sədəqələrinizi riyakarlıq və minnətlə puç etməyin...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

İnsanların ən yaxşısı kimdir? Hədis işığında

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 6-09-2016, 19:58 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 472

İnsanların ən yaxşısı kimdir? Hədis işığında


İnsanların ən yaxşısı kimdir? Hədis işığında(ikinci hissə)

Fərqin səbəbi nədir?

İnsanlara Allah yanında dəyər qazandıran keyfiyyətlər məsumlarımızın hədislərində də geniş işıqlandırılıb. Həmin hədislərə keçməzdən əvvəl bir məsələyə aydınlıq gətirmək istərdik.

Bəzən bunun şahidi oluruq ki, hədislərdə bu və ya digər əqidəvi, əxlaqi və praktiki dəyərlər qabardılır, ön plana çıxarılır. Müxtəlif hədislərdə insanların ən yaxşısı (və ya ən pisi) fərqli dəyərlər əsasında təqdim edilir. Bəs bunun səbəbi nədir? Səbəbi bununla izah etmək olar: Bu qəbildən olan hədislər kateqoriya etibarilə möhkəm yox, mütəşabeh, yəni qeyri-konkret, izaha ehtiyaclı sayılr. Ehkam və əqidə hədislərindən fərqli olaraq, əxlaqi məzmunlu hədisləri zaman-məkan şəraitinə, psixoloji amillərə əsasən fərqli şəkillərdə təfsir etmək mümkündür. Məsələn, müəyyən bir zamanda və ya məkanda hər hansı əxlaqi dəyərin daha böyük əhəmiyyət kəsb etməsi təəccüblü deyil. Məsumlar bu əhəmiyyəti dərk edərək, öz ətraflarındakı insanlara bu barədə danışmağa üstünlük vermiş, həmin dəyərin təbliğinə daha çox səy göstərmişlər. Eləcə də, bu məsələdə ayrı-ayrı fərdlərin zehni tutumu, psixoloji durumu, düşdüyü şərait əhəmiyyət kəsb edir. Bəzən Peyğəmbər və ya İmam bu şərtləri nəzərə alaraq, səhabələrin biri ilə söhbət zamanı bir əxlaqi dəyəri, başqa səhabə ilə söhbət zamanı digər əxlaqi dəyəri qabardırdı. Mövzunun əhəmiyyətini qarşı tərəfə lazımınca anlatmaq üçün çeşidli metodlardan istifadə etmək də fərqlərin yaranmasına gətirib çıxarırdı. Beləliklə, “ən yaxşı insan kimdir” yaxud “insanların ən pisi kimdir” suallarına məsumlarımız tərəfindən fərqli cavablar verilməsini faciəvi hal kimi dəyərləndirməməli, təbii qəbul etməliyik.

Bu hədislərin faydası nədir?

İnsanların ən yaxşısı və ən pisi haqqında məsumlarımızın fikrini öyrənmək bizim üçün ilk öncə bu baxımdan faydalıdır: Müsəlman bütün həyatını Allahın razılığını qazanmağa həsr edir, ayrı-ayrılıqda hər bir ibadəti də bu niyyətlə həyata keçirir. Peyğəmbərimiz (s) hər kimi insanların ən yaxşısı olaraq tanıtdırırsa, deməli, bu meyar Allahın nəzdində də eynidir və deməli, Allah də həmin şəxsi özünün ən üstün bəndəsi kimi qəbul edir. Elə isə, bu hədislər bizim üçün bir nümunə, ülgü rolunu oynamalıdır. Allahın razılığını qazanmaq istəyiriksə, hədislərdəki ən yaxşı insan modelinə bacardıqca yaxın olmağa çalışmalıyıq.

İkinci fayda budur: Məsumlarımız (s) öz hədislərində insanların ən yaxşılarının xüsusuyyətlərini bəyan etməklə bizə sətiraltı bu mesajı da ötürürlər ki, həmin xüsusiyyətlərə sahib olan şəxslərlə dostluq edək, onlarla durub-oturaq və ünsiyyət quraq. Fitri olaraq hər kəs yaxşı insanla ünsiyyət qurmaq istəyir, pis adamdan uzaq olmağa çalışır. Amma yaxşının və pisin meyarını tapmaq çətindir, burada məsumların kəlamları köməyimizə gəlir. Onlar insanların ən yaxşılarını bizə tanıtdırmaqla başa salırlar ki, hansı dəyərlər əsasında ərtafımızdakılara qiymət verək, kimləri öz əhatəmizə buraxaq, kimləri isə özümüzə yaxın qoymayaq. Bu yolla anlayırıq ki, kimlərlə ünsiyyət qurmaq həm bu dünyadakı vəziyyətimizə, həm də o biri dünyadakı aqibətimizə xeyirdir, kimlərlə rabitədə olmaq isə ziyandır.

Dostların və din qardaşlarının ən yaxşılarını təsvir edən bəzi hədislər də dediklərimizi sübut edir. “Dostlarınızın ən yaxşısı nöqsanlarınızı sizə tanıdan şəxsdir” (İmam Əli, Nəhcül-fəsahə, hədis 1509). “Qardaşlarının içində ən yaxşısı budur ki, öz doğruculluğu ilə səni doğruculluğa sarı çağırır, öz yaxşı əməlləri ilə səni yaxşı əməllərə dəvət edir” (İmam Əli, Ğürərül-hikəm, cild 3, səh. 434).

İctimai münasibətlərə aid olan hədislər

Bir nəfər Peyğəmbərdən (s) soruşdu ki, insanların ən yaxşısı olmaq istəyirəm; buna hansı yolla nail ola bilərəm? Allahın Rəsulu (s) cavab verdi: “İnsanların ən yaxşısı camaata faydası dəyəndir; elə isə sən də camaat üçün faydalı ol” (Kənzül-ümmal, hədis 44154).

Peyğəmbərin (s) başqa bir hədisində oxuyuruq: “İnsanların ən yaxşısı (başqalarına) faydası dəyən, (başqaları ilə) rabitə quran və (ətrafdakılara) yardım göstərən şəxsdir” (Müstədrəkül-Vəsail, cild 12, səh. 390).

Peyğəmbərimizin (s) bəyanında ən yaxşı insana xas olan xüsusiyyətlərin nədən ibarət olduğuna diqqət yetirsək, ətrafdakılarla münasibətdə müsbət keyfiyyətləri rəhbər tutmaq, sosial asayişi qorumaq, yardımlaşma prinsipinə riayət etmək kimi dəyərlərə üstünlük verildiyinin şahidi olarıq. Həzrət buyurub: “Sizin ən yaxşınız o kəsdir ki, insanlar onun xeyirxahlığına ümid edirlər və şərindən amandadırlar” (Nəhcül-fəsahə, hədis 1526). Burada insanın xalq içində necə tanınmasına işarə edilir. Əgər insan xeyirxah, əmin, etibarlı bir şəxs kimi tanınarsa, ətrafdakılar ondan arxayın olar, ona etimad göstərər, onu sevərlər. Əksinə, özünü ziyankar, xain, ikiüzlü kimi tanıtdıran adama heç kəs etibar etməz, hamı ondan uzaq durmağa çalışar. “Məkarimül-əxlaq” kitabında qeyd olunmuş başqa bir hədis də bu fikri təsdiqləyir. İslam Peyğəmbəri (s) öz sevimli səhabəsi Əbuzərin: “Möminlərin ən üstünü hansıdır?” sualına bu şəkildə cavab vermişdi: “O mömin ki, müsəlmanlar onun dilindən və əlindən amandadırlar” (yəni ətrafındakı insanlara dili və əli ilə ziyan yetirmir).

Həzrət Mühəmməd Peyğəmbər (s) yaxşı insanları bu cür təsvir edirdi: “Sizlərin ən yaxşınız o kəsdir ki, sözünü pak edər (yəni haqq və gözəl söz danışar), başqasına yemək verər və camaat yuxuda ikən o, gecə namazı qılar” (Üyunü əxbarir-Riza, cild 1, səh. 71). Oxşar hədisdə Peyğəmbər (s) “ifşaüs-salam” xüsusiyyətini də bura əlavə edib (Mizanül-hikmə, cild 1, səh. 846). İfşaüs-salamın mənası barədə bəzi alimlər söyləmişlər ki, bu, salamı aşkar şəkildə, başqalarının eşidə biləcəyi səslə söyləmək, yəni salamı gizlətməmək, salam verməkdən utanmamaqdiı. Bəzi izahlara görə, burada salamı birinci vermək nəzərdə tutulub. Bəziləri isə verilən salama daha üstün şəkildə cavab verməyin qəsd olunduğunu söyləmişlər.

İki cahan Günəşi Peyğəmbərimizin (s) aşağıdakı hədisi də mövzu ilə tam səsləşir: “Dünya və axirət əhlinin içində əxlaq sarıdan ən yaxşı adam o kəsdir ki, ona zülm ediləndə bağışlayar, ondan əsirgəyən şəxsə bəxşiş edər, ondan əlaqəni kəsən qohumlarla və dostlarla bağlılıq yaradar” (Müstədrəkül-Vəsail, cild 9, səh. 10).



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    İyun 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor