RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Məqamlar

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Məqamlar

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 20-04-2016, 05:26 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 626

Məqamlar


MəqamlarMənbələrdə seyrü-süluk (mənəvi tərəqqi) yolunda yeddi məqamdan bəhs edilir.

1. Tövbə – seyrü-süluk yolundakı birinci məqamdır. Haqq yolçusu bu məqamda şəriətə zidd olan hər işdən tövbə etməli və bundan sonra bütün əməllərini bu əsasda quracağına söz verməlidir.

Ariflərin çoxu bu fikirdə olmuşlar ki, haqq yolçusu tövbə məqamında kamil rəhbərin (ona pir və ya mürşid deyilir) tabeliyində hərəkət etməli, onun tapşırıqlarını qeydsiz-şərtsiz yerinə yetirməli, onun sözündən çıxmamalıdır.

“Misbah əl-hidayə” kitabında tövbənin 5 şərti olduğu bildirilir: fərz olan ibadətləri icra etmək, buraxılmış fərzləri qəza etmək, halal ruzi qazanmaq, qəsb olunmuş bütün əmlakı sahibinə qaytarmaq və nəfslə mübarizə etmək. Göründüyü kimi, bu şərtlər İmam Əli (ə) tərəfindən istiğfar üçün bəyan edilmiş şərtlərlə oxşardır (bax: “Nəhcül-bəlağə”, 425-ci qısa kəlam).

Sufi ədəbiyyatında bu məşhur hədis tez-tez xatırlanır: “Günahdan tövbə etmiş şəxs heç günah etməmiş kimidir. Allah onun günahlarını yaxşı əməllərlə əvəz edər”.

Həmçinin, tövbənin 5 növünü müəyyən etmişlər: Birincisi, əməl sahiblərinin (ümmal) tövbəsi pis işlərdən yaxşı əməllərə üz tutmaqdır. İkincisi, zahidlərin tövbəsi dünyaya rəğbətdən üz çevirməkdir. Üçüncüsü, hüzur əhlinin tövbəsi qəflətdən hіzura doğrudur. Dördüncüsü, ixlaslıların tövbəsi pis əxlaqdan yaxşı əxlaqa yönəlməkdir. Nəhayət, beşincisi, ariflərin tövbəsidir ki, öz yaxşı əməllərini görsələr, tövbə onlara vacib olar, bununla da öz fellərindən haqqın felinə doğru qayıdarlar. (Mərifət əhli öz yaxşı əməllərini görməyi xudpəsəndlik və təkəbbür sayar, hər şeyin Allahdan olduğunu unutmaq kimi qəbul edər).

2. Vərə’ – məşhur sufi mənbələrindən olan “Risaleyi-Quşeyriyyə”də seyrü-sülukun ikinci məqamı barəsində Peyğəmbərin bu hədisi xatırlanır: “Bir şəxsin yaxşı müsəlman olmağının meyarı, ona lazım olmayan hər şeydən əl üzməsidir”. Buna vərə deyirlər. Şibli bu barədə belə deyib: “Vərə odur ki, Allahdan savayı hər şeydən çəkinəsən, uzaq olasan”.

Yenə Şibli vərənin üç dərəcəsi olduğunu söyləyib: Birincisi, dilin vərəsi sükut, mənasız danışıqdan qaçmaq və boşboğazlığı tərk etməkdir. İkincisi, əməl vərəsi şübhəli və haram işlərdən uzaqlaşmaqdır. Vərənin üçüncü növü qəlbin vərəsidir ki, bu da pis vərdişləri və bəd əxlaqı tərk etməkdir.

3. Zöhd – zöhdün nədən ibarət olması barədə fikir ayrılığı vardır. Bəziləri yalnız pul və sərvətdən, bəziləri isə çox yeməkdən üz döndərməyi zöhd hesab etmişlər. Bəzilərinin fikrincə, zöhd yalnız dünya nemətlərindən imtina etməkdir. Bəziləri isə zöhdü həm dünya, həm də axirətdən üz döndərmək və onlara laqeyd olmaq kimi tanıtdırmışlar. Təsəvvüf xadimlərinin bir qismi haram şeylərdən çəkinməyi zöhd saymış, halal nemətlərdən uzaqlaşmağı isə bəyənməmişlər. Əksinə, bir dəstə isə haramdan zöhd etməyi vacib, halaldan zöhd etməyi isə fəzilət (üstünlük) bilmişlər.

“Misbah əl-hidayə” kitabında zöhd məqamı barədə belə yazılıb: “Zöhdün mənası dünya malından rəğbəti və istəyi kəsmək, dünya ləzzətlərindən qəlbi uzaqlaşdırmaqdır. Zöhd məqamı tövbə və vərədən sonra üçüncüdür.

Haqq yolunun yolçusu əvvəlcə öz nəfsini tövbə sıxıntısı vasitəsilə qadağan olunmuş şeyləri istəməkdən çəkindirir, həzz və şəhvəti ondan uzaqlaşdırır. Sonra vərə və təqva silgisi ilə qəlb aynasını təmizləyir ki, həqiqətlər necə varsa onda əks olunsun. Dünyanın surətinin çirkin və fani olduğunu görüb ondan uzaqlaşır, axirət surətini isə gözəl və əbədi şəkildə gördüyü üçün ona rəğbət göstərir, bununla da zöhd həyata keçmiş olur”.

4. Fəqr – dördüncü məqam olan fəqrin kökləri Qurani-kərimdə və hədislərdədir. “Fatir” surəsinin 15-ci ayəsində buyurulur: “Ey insanlar, siz hamınız Allaha ehtiyaclısınız. Allah isə ehtiyacsızdır və həmdə layiqdir”. Həmçinin, Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) bu kəlamın da məşhurdur: “Fəqr mənim fəxrimdir”.

Haqq yolçusu zöhd məqamından keçəndən sonra fəqr məqamına çata bilər. Çünki o, zöhd məqamında dünyadan rəğbətini kəsməlidir ki, fəqr məqamında dünya nemətlərini atıb kasıblıq içində ömür sürə bilsin.

“Fəqrin adı, qaydası və həqiqəti vardır. Fəqrin adı – istək olduğu halda mülksüzlükdür. Qaydası – zöhd var ikən (yəni şüurlu surətdə) mülksüzlükdür. Həqiqəti isə maliklik imkanının olmamasıdır. Həqiqət əhli bütün şeyləri əsil və yeganə malikin (Allahın) ixtiyarında bildikləri üçün, Allahdan özgəsinə maliklik imkanını rəva görmürlər. Hətta əgər bütün aləmin ixtiyarını onlara versələr, yenə qəbul etməyib özlərini kənara çəkərlər (“Misbah əl-hidayə”, səh. 375).

Deyirlər ki, iki cür fəqr var. Bunların birindən Peyğəmbər bizarlıq edərək Allaha dua edib: “Fəqrdən sənə pənah aparıram”. Fəqrin o biri növü haqqında isə buyurub: “Fəqr fəxrimdir”. Birincisi küfrə, ikincisi haqqa yaxındır. Küfrə yaxın olan – qəlbin fəqirliyidir ki, elm, hikmət, əxlaq, səbr, təslim və təvəkkül qəlbdən gedər. Amma Peyğəmbərin fəxri olan fəqirlik budur ki, insan dünyanı atsın və bununla Allaha yaxın olsun (Xacə Abdullah Ənsari – “Kəşf əl-əsrar”).

Əlbəttə, fəqr halında başqalarına möhtac olub dilənçilik etmək İslamda bəyənilmir. Sədi Şirazi “Gülüstan” əsərində bu məsələni izah edərək iş-gücsüz sərgərdan dolanan və buna “fəqr fəxrimdir” hədisi ilə haqq qazandıran şəxsə öz etirazını bildirir: “Peyğəmbərin kəlamı riza meydanının igidlərinə və qəza oxuna təslim olanlara aiddir, böyüklərin xirqəsini geyinib, yalan satanlara yox!”

(ardı var)



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor