RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Müasir cəmiyyətdə dinə münasibət

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Müasir cəmiyyətdə dinə münasibət

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 18-11-2015, 01:30 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 768

Müasir cəmiyyətdə dinə münasibət


Müasir cəmiyyətdə dinə münasibət


"Din cəmiyyəti qorxu və təzyiq altında saxlamaq üçün vasitədir". Bunu materialist alimlər deyiblər. Onlar hesab edirdilər ki, inkişaf etmiş cəmiyyətlərin dinə heç bir ehtiyacı yoxdur və cəmiyyət inkişaf etdikcə din yavaş-yavaş aradan çıxacaqdır. Lakin qatı ateist K. Marks məhdudiyyətsiz vicdan azadlığının təmin edilməsini dövlət-din münasibətlərində zəruri şərt kimi irəli sürərək "Qota proqramının tənqidi" əsərində yazırdı: "Hər kəsə öz dini, habelə cismani ehtiyaclarını ödəmək üçün elə bir imkan verilməlidir ki, polis bu işə öz burnunu soxmasın". Çünki o başa düşürdü ki, istənilən cəmiyyətin ən böyük xüsusiyyətlərindən biri onun fərdlərinin hansı dinə mənsub olmasından ibarətdir.

Bu gün rəsmi məlumatlara görə, Azərbaycan əhalisinin 95 faizi İslam dininə sitayiş edir. Lakin sirr deyil ki, cəmiyyətimizdə dinə, daha konkret demək İslama münasibət heç də birmənalı deyil. Bunun da öz ictimai-sosioloji səbəbləri var. Ateist təlimini dövlət ideologiyası kimi təbliğ edən sovet sisteminin çökməsindən bu gün 15 ildən də çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, cəmiyyətimiz hələ də dinlə tanışlıq mərhələsindədir. Bu tanışlıq isə müxtəlif vasitələrlə həyata keçirilir. Xüsusilə dövlət tərəfindən dinin tədrisi təşkil olunmadığından, bu sahəni doldurmağa çalışanlar ilkin dövrlərdə həddindən artıq çox olmuşdur. Bu isə müxtəlif ölkələrin kəşfiyyat orqanları ilə əməkdaşlıq edən təşkilatların əl-qolunun açılmasına böyük imkan verirdi. Bunun yaratdığı neqativ təzahürlər bu gün artıq öz bəhrəsini verməkdədir. Məsələn, maraqlıdır ki, ölkədə fəaliyyət göstərən bütün qeyri-islami dini icmaların mərkəzləri ölkədən kənarda yerləşir və həmin dini icmalar öz mərkəzlərinə yüksək intizamla bağlı qaldığı kimi, bütün fəaliyyət planlarını da oradan alırlar. Bu isə onların milli maraqlarımızı qulaqardına vurmasına gətirib çıxarır.

İslamın təbliği ilə bağlı isə daha çox problemlər mövcuddur. Belə ki, bu gün hər bir müsəlman müsəlman kimliyi daşımaqla bərabər, həm də hansısa cərəyanın (və ya qrupun) üzvü sayılır. Söhbət təbii ki, ənənəvi məzhəblərdən getmir. İslamın əsasında inzibati üsul-idarə sistemi olmasa da, bu gün İslama siityaiş edən şəxslər (söhbət bütün müsəlmanlardan deyil, İslamın qaydalarına tam əməl edən möminlərdən gedir) həm də hansısa bir qrupa və həmin qrupun liderinə bağlı hesab olunur. Bu isə özü-özlüyündə həmin qrupun və ya liderin təmsil etdiyi ölkəyə qarşı simpatiyanı doğurur. Bunun əsas səbəbi İslamın təbliği sahəsində heç bir xarici mənbədən maliyyələşməyən, sırf Azərbaycana bağlı təşkilatların yox səviyyəsində olmasıdır. Buna görə də dinini xarici təşkilatların, ya da onların burdakı ardıcıllarının vasitəsilə öyrənən şəxs, hətta onların təsirinə düşməsə belə o cərəyanın ardıcılı hesab olunur. Məsələn, Nurçu cərəyana mənsub olan tədris müəssisələrində oxuyan, dinini əsasən türkcə yazılmış kitablardan öyrənən, Azərbaycanda olan türk məscidlərinə daha çox gedən şəxslər, əslində belə oldu, olmadı, "nurçu" adlandırılırlar. Bunun əksinə olaraq islamı ərəb fondlarının vasitəsilə, ərəbcə yazılmış kitablardan öyrənən, daha çox ərəblərin tikdiyi "Əbu Bəkr" məscidinə gedənlər "sələfi", bir az da irəli gedilərək "vəhhabi" adlandırılırlar. Ümumiyyətlə ölkədə uzun saqqal vəhhabiliklə assosiasiya olunaraq bütün uzun saqqallılar vəhhabi adlandırılırlar.

Bütün bu proseslərin nəticəsində artıq hansısa dini cərəyana obyektiv münasibət mümkün deyil. Ya onlara simpatiya bəsləməlisən, ki, bu o deməkdir ki, onların üzvüsən, ya da onları sevməməlisən, ki bu da o deməkdir ki, başqa cərəyana mənsubsan. Bu isə özü-özlüyündə ona gətirib çıxarıb ki, bu kimi qruplar cəmiyyətə adaptasiya olunmaq əvəzinə get-gedə cəmiyyətdən təcrid olunurlar. Məsələn bu cür qrupların üzvləri əsasən bir-birləri ilə ünsiyyət qurmağa, ailə qurarkən bir-birləri ilə qohum olmağa, hətta alverlərini də bir-birlərinin dükanlarından etməyə çalışırlar.

Ölkədəki cərəyan fərqliliklərinin bu cür təzahüründə xaricə dini təhsil almağa gedən gənclərin də rolu var. Belə ki, müvafiq olaraq Türkiyəyə, İrana, və ya ərəb ölkələrinə gedən gənclər çox vaxt konkret bir cərəyanı öyrənərək təbdiğ edirlər. Bu onların ölkəyə qayıtdıqdan sonra da fəaliyyətlərində əsas xətti təşki l edir.

Bütün bunların bir neçə il sonra ölkədə dini sahədə partlayışa səbəb olacağı şübhəsizdir. Çünki bu gün İslamı təbliğ edən şəxs daha çox İslam dinindən deyil, mənsub olduğu cərəyandan danışır, onun digər cərəyanlardan üstünlüyünü, başqa cərəyan mənsublarının doğru yolda olmadığını və onlara qarşı mübarizə aparmağın vacibliyindən söz açırlar. Hətta ölkədə artıq bir-birlərini küfrdə ittiham edən qruplar formalaşmaqdadır.

Yekun olaraq belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, ölkənin dini sahəsində gedən proseslər çox yüksək sürət əxz edib. Hər bir cəmiyyətin lokomotivi gənclər hesab olunur. Bu gün Azərbaycan cəmiyyətində dinə və dinin radikal formasiylarına daha çox gənclərin üz tutması faktına bu rakursdan yanaşsaq, onda vəziyyətin nə qədər ciddi olduğunu təsəvvür edə bilərik. Bu gün bir-birindən təcrid olunmuş şəkildə formalaşan bu qruplar arasında hələ ki, nisbi sakitlikdir. Amma din sahəsi həssas sahə olduğunu nəzərə alsaq bu sakitliyin nə qədər sürəcəyini heç kim deyə bilməz. Rafiq Tağının hələ keçən il "Sənət" qəzetində dərc olunmuş "Avropa və biz" adlı məqaləsinin yaratdığı rezonansdan da gördüyümüz kimi, kiçik bir qığılcım din adamının hisslərini alovlandırmağa kifayətdir. Elə isə çalışmaq lazımdırki, belə bir qığılcım yaranmasın. Qarşı tərəfi kor-koranə ittiham etməzdən əvvəl onu dinləməyi bacaraq. Unutmayaq ki, müxtəlif vasitələrlə cəmiyyətdən təcrid etməyə çalışdığımız bu qruplaşmaların hər bir üzvü bu vətənin vətəndaşıdır. Unutmayaq ki, müharibə şəraitində olan ölkəmizdə sabah onların hər biri torpaqlarımız uğrunda bir döyüşçü, namusumuzun bir keşikçisidir.



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor