RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Pravoslavlıqda və İslamda oruc

Xəbər lenti

Yoluxucu xəstəliklər mövzusu dini mənbələrdə
Yoluxucu xəstəliklər mövzusu dini mənbələrdə...
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Pravoslavlıqda və İslamda oruc

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Məqalələr | Vaxt: 20-06-2016, 18:43 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 1242

Pravoslavlıqda və İslamda oruc


Pravoslavlıqda və İslamda orucXristianlığın ilk dövrlərində oruc tutmaq kədərli, üzücü bir hal kimi deyil, mənəvi sevinc və rahatlıq kimi qəbul edilirdi. "Matfey İncili"ndə Həzrət İsa Peyğəmbərin (ə) belə buyurduğu rəvayət olunur: "Və oruc tutduğunuz zaman ikiüzlülər kimi qaşqabaqlı gəzməyin; ona görə ki, onlar oruc tutduqlarını insanlara göstərmək üçün özlərini qəmgin tutarlar. Doğrusunu sizə deyirəm: Onlar mükafatlarını aldılar. Fəqət sən oruc tutduğun zaman, başına ətirli yağ sürt və üzünü yu. Ta ki, insanlara yox, gizli olan Atana (Allaha) oruclu görünəsən; gizlində görən Atan (Allah) sənə açıq-aşkar əvəz verəcəkdir" ("Matfey İncili", 6: 16-18).

İsa (ə) sevinclə yerinə yetirilən bu ibadəti orucluq zamanı qara geyimə bürünən və oruc tutduqlarını gözə soxmaq məqsədilə camaat arasında əzgin sifətlə gəzən farisyelərin (yəhudi ruhanilərinin) tutduqları oruca qarşı qoyur.

Pravoslav məzhəbində ilin günlərinin təqribən yarısını oruc günləri təşkil edir. Orucların bəzisi bir gün, bəzisi isə bir neçə gün tutulur. Bir neçə gün tutulan orucların sayı 4-dür:

Böyük oruc - Pasxadan 48 gün qabaq tutulur.

Milad orucu - Məsihin doğumundan 40 gün qabaq tutulur.

Pyotr orucu - apostollar Pyotr və Pavelin xatirəsi anılan 12 iyuldan 2-5 həftə qabaq tutulur.

Uspeniye orucu - bakirə Məryəmin vəfatına həsr olunur və Uspeniyedən 14 gün əvvəl tutulur.

Göstərilən bir neçə günlük oruclardan əlavə, demək olar ki, ilin bütün çərşənbə və cümə günləri, habelə, "Əhdi-cədid"də ("İncil") anılan bir neçə əlamətdar gün də oruc günlərindən sayılır.

Böyük oruc və Uspeniye orucu daha ciddi hesab edilir. Belə ki, bu orucun bütün günlərində (oruc müddətinə təsadüf edən böyük bayramlar istisna edilməklə) hətta Günəş batdıqdan sonra belə, canlı heyvan mənşəli qidaları, o cümlədən, süd məhsullarını qəbul etmək olmaz. Yalnız bitki mənşəli yeməklə qidalanmaq olar. O biri oruclarda, bir qayda olaraq, balıq yeməyə icazə verilir. Xəstələrin süd məhsulları yeməsinə də icazə vardır.

İlk zamanlarda xristian orucu yəhudi orucunu xatırladırdı. Bu, sutkanın işıqlı hissəsində yemək-içməkdən tam uzaqlaşmaq demək idi. Bu zaman səhrada 40 gün oruc tutmuş Musa Peyğəmbərin (ə) hərəkəti əsas götürülürdü. "Matfey İncili"ndə xəbər verilir ki, Həzrət İsa (ə) da səhrada 40 gün oruc tutubmuş.

Lakin getdikcə ilk xristian icmalarına qnostiklər (zərdüştiliyin son mərhələsi olan dualizm tərəfdarları) soxulmağa başladılar. Onlar hər bir maddiyyatı şərin daşıyıcısı sayır və ondan xilas olmağı təbliğ edirdilər. Beləcə, təqvimdə oruc gunlərinin sayı getdikcə artdı, ruhanilərin ailə həyatı sürmələrinə qadağan qoyuldu, rahiblik (kişilərin və qadınların ayrı-ayrılıqda, subaylıq andı içərək monastırda yaşamaları) ortaya çıxdı.

Xalq arasında ciddi oruc tutmaqla və ya daha hər hansı "zahidlik hünəri" ilə (məsələn, özünü dirəyə bağlayaraq bir il, hətta bir neçə il bu vəziyyətdə qalmaqla) öz nəfsini öldürən və cisminə əziyyət verən zahidlər ehtiram sahibi olmağa başladılar. Müqəddəsliyin bu cür nümunələrini isanlar ailəli şəxslərə də şamil edirdilər. Onların gözündə evlilik həyatı - imanın qəbul edilə bilən zəifliyi sayılırdı; bununla müqayisədə rahiblik - imanın yüksək nümunəsi idi. Məsələn, orta əsrlər Rusiyasında qanuni ər-arvadın gecə yatağa girməzdən əvvəl ikonaların üzünə pərdə çəkmələri (insanların "iman zəifliyi"ni görməsinlər deyə) dini adətə çevrilmişdi…

…Orucluğun mənasının dərk olunmasında da müsəlmanlıqda rast gəlinməyən yeni çalar - mitstika, əsrarəngizlik üzə çıxmağa başladı. Bu zaman insan mistik formada İsa Məsihlə (ə) "kilsənin daxilində qovuşmaq" üçün özünü ona bənzədirdi. Buna görə də insanların özünü məhdudlaşdırma səyləri qeyri-məhdud şəkil alırdı. Öz sağlamlığına birbaşa ziyan vurmaq cəhdlərinə "səma sakinlərinə" və keçmiş müqəddəslərə bənzəmək bəhanəsi ilə haqq qazandırılırdı. Orucluq məsələsində pravoslavlıqla İslam arasındakı əsas fərq də elə bundan ibarətdir.

Kilsənin qədim qanunlarına görə, Böyük oruc aşağıdakı qaydada tutulmalı idi (bu qaydalar formal olaraq kilsə tərəfindən hələ də ləğv edilməmişdir): günün işıqlı hissəsində heç nə yemək və içmək olmaz, Günəş batdıqdan sonra səhərə qədər keçən vaxt ərzində iki dəfə - axşam ibadətindən sonra və sübh ibadətindən əvvəl bişirilməyən (çiy və ya qurudulmuş) meyvə-tərəvəz (bitki mənşəli yağlardan istifadə etməmək şərtilə) yeməyə və çiy (qaynanmamış) su içməyə icazə verilir. Bundan əlavə, bir fincan təbii qırmızı şərab içməyə də icazə vardır. Şənbə və bazar günlərində isə bircə dəfə bişmiş, isti, bitki mənşəli yemək qəbul etmək olar (lakin yenə də bitki mənşəli yağlardan istifadə etməmək şərtilə).

Böyük orucluğun 48 günü ərzində yalnız bu günlərə təsadüf edən 3 bayramda bitki mənşəli yağda bişirilmiş balıq məhsulları yeməyə və gündə iki fincan şərab içməyə icazə verilir.

Əlbəttə, belə orucu yalnız monastırda - insanın işləmək, ailə saxlamaq, Vətənə xidmət etmək vəzifələrindən azad olduğu şəraitdə tutmaq mümkündür. Buna görə də adi həyatda tədricən orucluq qaydalarına yumşaqlıq gətirən düzəlişlər tətbiq edilməyə başlandı. Bununla da nümayiş etdirilən həyat tərzi ilə əslində yaşanan həyat tərzi arasında fərqlər meydana çıxdı.

Bu gün Böyük orucluq günlərində pravoslav kilsələrinin qapısından asılan ibadət ayinlərinin cədvəlinə nəzər salsaq, belə bir mənzərənin şahidi olarıq: "sübh ibadəti" adlanan ibadət axşam vaxtı - saat 17-18 arasında, "axşam ibadəti" adlanan ibadət isə səhər vaxtı - saat 7-8 arasında həyata keçirilir. Niyə?

Mənim təhsil aldığım Moskva Ruhani Seminariyasında müəllimlər bunun səbəbini bizə belə izah edirdilər: orucluq qaydalarında yeməyin vaxtı günün hissələrinə əsasən təsbit olunmayıb; yazılıb ki, axşam ibadətindən sonra yeməyə icazə verilir. Axşam ibadəti adətən, saat 17 radələrində başlayıb, təqribən saat 20-də (səmada ilk ulduz görünəndə) qurtarır.

Lakin işləyən adamın bütün gün ərzində ac qalması çox çətin oduğu üçün, axşam ibadəti saat 17-də deyil, səhər saat 8-də keçirilir və bundan sonra dindarlara yemək-içmək icazəsi verilir. Sübh ibadəti də öz növbəsində iki-üç saat davam etdiyinə və iki ibadət üst-üstə 5-6 saat vaxt çəkdiyinə görə, sübh ibadətini öz vaxtından əvvəl axşam keçirirlər.

Orucluğun forması da dəyişmişdir. İndi həm ruhanilər, həm də rahiblərin əksəriyyəti orucluq zamanı bitki mənşəli yağda bişirilmiş tərəvəz yeyirlər. Seminariyalarda təhsil alan gələcək ruhanilərə Böyük orucluq günlərinin ikinci yarısnda balıq da verilir. Həqiqətən, ağ göbələk şorbası, bundan sonra ağ balıq, üstündən də çərəz kimi meyvə yeyəndə oruc tutmaq bir o qədər də çətin olmur.

Qədim xristianlıqda olduğu kimi, günün işıqlı hissəsində yemək və içməyin qadağan olunduğu oruc - hal-hazırda pravoslav dünyasında yalnız ikicə gün vacib sayılır: Milad və Pasxa bayramlarından əvvəlki günlər. Miladdan əvvəlki günü "Milad axşamı" adlandırırlar.

Televiziya ekranlarında bir vaxtlar tez-tez göstərilən bir reklam yəqin ki, yadınızdadır. Rusiya imperatriçəsi İkinci Yekaterinanın bütün qonaqları süfrə arxasına toplaşıb yeməyə hazırlaşırlar, yalnız məşhur sərkərdə Suvorov yeməkdən imtina edir və səbəbini söyləyir: "Birinci ulduz görünməyincə yemək olmaz!". Buna cavab olaraq imperatriçə əmr verir: "Aleksandr Vasilyeviç Suvorovun ulduzunu gətirin!". Qiymətli daş-qaşla bəzənmiş ulduzu sərkərdənin yaxasına taxdıqdan sonra hamı iştaha ilə yeməyə başlayır…

…Beləliklə, deyilənlərdən aydın olur ki, orucluğun əsil və qədim siması İslam dinində qorunub-saxlanmışdır. Oruc - günün işıqlı hissəsində bütövlükdə yemək və içməkdən çəkinməkdir. Elə bu ciddilik imanın sadə bir prinsipinini qorunmasına şərait yaradır: filan əməl qadağandır, vəssalam! Əgər bu prinsipə yumşaqlıq və güzəşt gətirsək, belə çıxar ki, əgər öz nəfsinə hakim ola bilmirsənsə qadağanı poza bilərsən.

Bununla belə, pravoslavlıqda da həqiqi möminlər və əməlisaleh insanlar orucluğun sirrlərini dərk edə və mənəvi təkamül yolunda yüksələ bilərlər.

"Mədinə" qəzeti.

P.S. Müəllif keçmişdə pravoslav kilsəsisinin nüfuzlu ruhanilərindən olmuş, sonra hidayət olaraq İslamı qəbul etmişdir.
Vyaçeslav Əli POLOSİN (fəlsəfə elmləri doktoru, tarix elmləri namizədi)




Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Sentyabr 2021    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor