RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Azərbaycanlı siyasətçidən unutqan Rusiyaya xatırlatma

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Azərbaycanlı siyasətçidən unutqan Rusiyaya xatırlatma

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Azərbaycan tarixi | Vaxt: 30-09-2015, 14:03 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 852

Azərbaycanlı siyasətçidən unutqan Rusiyaya xatırlatma


Azərbaycanlı siyasətçidən unutqan Rusiyaya xatırlatma


Rusiya ekspertlərinin Azərbaycanla əlaqəli münasibəti, Dağlıq Qarabağ probleminin mahiyyətini anlaması obyektivliyə doğru dəyişilib. Bunlara görə onlara minnətdarlıq düşür. Amma RF ekspertlərinin müəyyən qrupunun Azərbaycan və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə şərhləri kifayət qədər qüsurludur və bəzən vəziyyəti gərginləşdirə bilər.

Bəzi məsələləri və məsləhətlərimizi onların diqqətinə çatdırmaq istəyirik:

I. Rusiya ekspertləri Azərbaycanın müstəqillik illərində siyasətini və problemlərini ciddi təhlil etməlidir. Aərbaycan həmişə Rusiya ilə münasibətləri istiləşdirməyə çalışıb. RF-də isə buna maneçilik edənlər tapılıb. Yalnız V.Putin hakimiyyətə gəldikdən sonra Azərbaycanın müraciətləri dəyərləndirildi.

II. Dünya erməniliyinin gücü və resurs mənbəyi Rusiyanın dövlət və ictimai-siyasi həyatına təsir bacarığı üzərində qurulub. Rusiyanın dövlət məmurlarının, ekspertlərinin böyük bir qismi ermənilərə sıx bağlıdırlar. Genetik əlaqəsi olanlar da hədsiz çoxdur. Rusiya siyasətçilərinin böyük bir qismini öz valideynlərinin xəyanətinə inandırmaq, ermənilərin xəyanətkarlığına inandırmaqdan daha asandır.

Rusiyada hamı ermənilərlə münasibəti xüsusi münasibət hesab edir. Bu, həqiqətən belədir. Əks təqdirdə rus xalqının təmsilçiləri ermənilərin onların başına açdıqları oyunların, faciələrin mahiyyətindən xəbərdar olardılar; Qriboyedovun ölümü ermənilərin iştirakı ilə baş verib; Sovet dövründə Moskva metrosunda terror hadisəsini törədən də ermənilər idi; Sovet rublunu saxtalaşdırmaqla SSRİ-də iqtisadi diversiyanın da bünövrəsini ermənilər qoydu; Ermənilər SSRİ-nin dağılmasında iştirak ediblər; Bunu prezident Serj Sərkisyan Aİ-nin "Şərq Tərəfdaşlığı" proqramının fəaliyyətə başladığı ilk illərdə rəsmən etiraf etdi.

M.Qorbaçovun iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri, milliyyətcə erməni A.Aqanbekyan SSRİ-də iki problemi - milli münasibətlərlə, iqtisadi problemləri birləşdirdi. Həll yolu kimi Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Azərbaycan SSR-dən ayrılıb Ermənistan SSR-ə birləşməsini təklif etdi. Bununla da ermənilər soyuq müharibənin ən əsas məsələsini həll etdilər: ABŞ-ın siyasi dairələrinin və xüsusi xidmət orqanlarının əlində alətə çevrilib SSRİ-nin dağılması prosesini başladılar; Ermənistan SSRİ-nin tərkibində müstəqilliyini elan edən 3-cü respublika oldu; SSRİ-nin saxlanmasına xidmət edən 1991-ci il 17 martda keçirilən referendumda Ermənistan iştirak etmədi; Serj Sərkisyan SSRİ-ni ermənilər üçün cəhənnəm dövrü hesab edir; Amma rus siyasətçiləri ermənilərin rus xalqına qarşı belə neqativ mövqeyini görmək istəmirdilər və ya qısa müddət ərzində unudurlar.

III. Ermənilər yalnız rus xalqının qarşısında "unikallığa" malikdirlər. ABŞ və Avropada yaşayan ermənilərin Rusiyadakı ermənilərlə müqayisəli təhlili erməni xalqının xüsusi qabiliyyəti barədə deyilənlərin rus mifologiyasının məhsulu olduğunu göstərir.

Ermənilər əgər doğrudan da xüsusi qabiliyyətə malikdirlərsə, niyə yalnız Rusiyada inkişaf edə biliblər? Qərbdə heç bir ciddi uğur əldə edə bilməyiblər. Qərbdəki ermənilərin uğuru xüsusi xidmət orqanlarının əlində alət olub, Rusiyaya və SSRİ-yə qarşı fəaliyyət göstərməkdən ibarət olub. Rus ekspertləri ermənilər barədə sadaladığımız bu fikirləri dönə-dönə yoxlaya bilərlər. Ermənilərin uğuru rus xalqının inamını qazanıb, onu aldatması, onu inandırıb xəyanət etməsi üzərində qurulub.

IV. Moskvadakı ermənilər uzun müddət Rusiyanın bütün Qafqaz siyasətini öz monopoliyalarında saxlayırdılar. Ona görə Rusiya ictimai-siyasi mühiti Azərbaycan və Gürcüstanı düşmən, Ermənistanı isə dost kimi qəbul etdi. Rusiya ilə Azərbaycan münasibətləri ermənilərin həmişə xüsusi maraq dairəsində olub. Azərbaycan Rusiyaya dost olduğunu sübut etdi. Amma Gürcüstan isə həmin neqativlik girdabından uzaqlaşa bilmədi. 1990-ci ilin 20 yanvarını yaşamış Azərbaycanda rus dili inkişaf edir. Bu dövrdə isə Ermənistanda rus dilinə qarşı ən təhqirli kampaniya reallaşdırıldı. Rus dilinin Ermənistandan qovulması prosesi rəsmi Moskva işə qarışdıqdan sonra dayandı.

V.Azərbaycan Rusiyanın Yaxın Şərq siyasətində ən mühüm rola malikdir. Müasir mərhələdə Rusiyanın Yaxın Şərq siyasətinin dayaq nöqtəsi Suriya oldu. Rusiyanın Suriya siyasətinin necəliyi Rusiyanın Türkiyə və İranla münasibətlərinin necəliyindən asılıdır. Türkiyə və İranla qarşıdurmadan yayınma, normal siyasət qurmağın ən real yolu Rusiyanın Azərbaycanla münasibətlərindən keçir. Türkiyə və İran antirusiya siyasət aparacağı təqdirdə Azərbaycan bu siyasətə dəstək verəcəksə, Rusiyanın Yaxın Şərq siyasəti iflasa uğrayacaq. Rusiyanın Türkiyə və İrana qarşı münasibəti Rusiyanın yalnız Azərbaycanla münasibətindən asılıdır. Bu məsələdə Rusiya üçün Azərbaycanla münasibətlər alternativsizdir.

VI. Azərbaycanın Rusiyanın Yaxın Şərq siyasətində dəstək verməsi Azərbaycan üçün təhlükəsizlik məsələlərini xeyli aktuallaşdırır və keyfiyyətcə yeni mərhələyə qaldırır. Türkiyə və İranda bəzi qüvvələri Azərbaycana qarşı qızışdıra bilər. Naxçıvanın vəziyyətinin anklav və eksklav dəyərləndirilməsindən asılı olmayaraq, Naxçıvanın Azərbaycandan ayrılması məsələsi ciddi şəkildə gündəliyə gətirilə bilər. Bu olmasın deyə Rusiya və Azərbaycan bir-birinin təhlükəsizliyinə bərabər münasibət nümayiş etdirməlidir. Bunun ən asan yolu qarşılıqlı tamamlama siyasətinin aparılmasıdır. Qarşılıqlı tamamlama siyasəti nəhayət ki, tarixi həqiqətin bərpa olunması ilə nəticələnməlidir: Zəngəzur Azərbaycana qaytarılmalıdır. Zəngəzur tarixən Azərbaycan ərazisidir. 1923-cü ildə Stalinin əmri ilə Ermənistana verildi. Zəngəzurun Azərbaycana qaytarılması ilə Azərbaycan Naxçıvanı özünə quru ərazisi vasitəsilə birləşdirir və ərazi bütövlüyümüz daha təkmil şəkildə tamamlanır. Naxçıvanın indiki vəziyyətində Azərbaycan Rusiyanın Yaxın Şərq siyasətinə tam dəstək verə bilməyəcək.

VII. Rusiyanin Cənubi Qafqazda problemləri var. Problemlər arta bilər. Ermənistan Rusiyanın Cənubi Qafqaz siyasətində kifayət qədər ciddi problem mənbəyidir. Kommunikasiya imkanlarının zəifliyi fors-major hallarda RF üçün təhlükələri həndəsi silsilə ilə artıra bilər. SSRİ dövründə fəaliyyət göstərmiş Moskva-Tehran dəmiryolunun, ən azı MDB hissəsinin fəaliyyətə başlaması RF üçün arxivacibdir. RF-in ekspert mühiti bunu inkar edir.

VIII. Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində Kremlin orijinal mövqeyi var və rus ekspertləri bu mövqeyə bu günədək dəstək verməyiblər. Gec deyi, indi də dəstəkləyə bilərlər. RF Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin siyasi-diplomatik tənzimlənməsini təklif edir. Bu dinc tənzimlənmədən və hərbi yolla həlldən fərqlidir. Siyasi-diplomatik həll variantı münaqişənin tənzimlənməsinə kömək edən tərəfə şirnikləşdirici addımları, maneçilik edən tərəfə müxtəlif iqtisadi-siyasi təzyiqləri nəzərdə tutur.

Yeri gəlmişkən, məhz bu səbəbdən Rusiya Ermənistan-Azərbaycan sərhədində baş verən hərbi insidentlərə o qədər də diqqət ayırmır. Ermənistan KTMT-nın üzvü olsa da, Rusiya şüurlu şəkildə onu bəzi üstünlüklərdən məhrum edib. Çünki Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində RF-nın ortalığa qoyduğu variantı qəbul etmir. RF-nın Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsi 3 addım üzərində qurulub:

ı. Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilər Ermənistanın işğalından azad edilməli, Azərbaycana qaytarılmalıdır.

ıı. Azərbaycan Rusiyadan Ermənistana gedən kommunikasiyaları açmalıdır. Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edildikdən sonra Mehri dəmiryolunun fəaliyyətə başlaması Rusiya və Ermənistan arasında ən etibarlı dəmir yolunun işə düşməsi anlamındadır.

ııı. Dağlıq Qarabağın statusunun müəyyən olunması bir müddət təxirə salınır. Bir il bundan öncə RF- prezidenti V.Putin Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində Rusiyanın xüsusi statusa malik olması barədə təklif irəli sürdü. Rus ekspertlərinin strateji müttəfiq hesab etdiyi Ermənistan

V.Putinin təklifini rədd etdi. Azərbaycan isə bu təklifi qəbul etdi. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində V.Putinin təklifləri nədənsə Rus ekspertləri tərəfindən lazımınca dəyərləndirilməyib. Belə görünür, onlar üçün V.Putinin mövqeyindən daha vacib S.Sərkisyanın mövqeyidir.

IX. Digər məsləhət Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində rus ekspertlərinin balans axtarması barədədir. RF-nın yuxarıda səsləndirdiyimiz təklifi balanslaşdırılmış təklifdir. Dağlıq Qarabağ ətrafındakı işğal olunmuş ərazilər Azərbaycana qaytarılmalıdır. Dağlıq Qarabağın özünün taleyi bir müddət sonra həll edilməlidir. Dağlıq Qarabağ de-yure Azərbaycan ərazisidir. BMT sənədlərində belə göstərilib və Rusiya bunu belə qəbul edib. İndi Rusiya de-yure ərazisinin Azərbaycana hələlik qaytarılmaması barədə təklif irəli sürürsə və Azərbaycan bunu qəbul edirsə, bu, elə kompromisdir. Ona görə 7 rayon deyil, 5 rayonun qaytarılması barədə deyilənlər əsassızdır. Laçın rayonu da Ağdam kimi heç vaxt Dağlıq Qarabağın ərazisinə daxil olmayıb. Belə olan təqdirdə Laçınla Ağdamın siyasi-hüquqi statusu arasında heç fərq yoxdur. Ağdam qayıtdığı vaxtda və qaydada Laçın da qaytarılmalıdır.

X. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə yanaşmada rus ekspertlərinin mövqeyi yalnız bir narazının qalması üzərində qurulmalıdır. Rus ekspertlərinin Ermənistan və Azərbaycan arasında balans axtarmasının digər parametri Ermənistanı və Azərbaycanı narazı salmamaqdır. Amma qəribədir ki, rus ekspertlərinin ortalığa qoyduğu variant hər iki tərəfi narazı salır. Bu sonadək belə olacaq.

Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində istədiyini əldə etməyənədək Rusiyanın maraqlarına cavab verən ciddi manevrlərə başlaya bilməz. Ona görə Rusiya hökmən beynəlxalq hüquq prinsiplərinə söykənərək Dağlıq Qarabağ münaqişəsini birdəfəlik və Azərbaycanın xeyrinə həll etməlidir. Ermənistan bütün hallarda narazı qalacaq. Amma Azərbaycanla birlikdə Rusiya Ermənistanın narazılığını kompensasiya edə bilərlər. Ermənistanda iqtisadi dirçəliş başlaya bilər, sosial firavanlıq yaranar, Rusiya arzulasa, Ermənistan dövlətçiliyi davamlı ola bilər.

Mübariz Əhmədoğlu - Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru, politoloq
Trend

Milli.Az



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor