RSS
 

Login:
Şifrə:
» » İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Slide, Məqalələr | Vaxt: 30-01-2017, 20:20 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 998

İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?


İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur? Şiə və əhli-sünnə firqələri arasında ixtilafa səbəb olan məsələlərdən biri də “cəbr və ixtiyar” məsələsidir. Əhli-sünnə, Əhli-beyt yolundan ayrıldığından, bu problemi həll edə bilməmiş və nəticədə, bəzi əhli-sünnə firqələri (əşərilər və cəbrilər) “cəbr” etiqadını, bəziləri isə (mötəzilə firqəsi) “ixtiyar” etiqadını qəbul etmişlər.

Bu fərqli etiqadın yaranmasının iki əsas səbəbi var:

1. Bəzi ayə və hədislərin düzgün dərk edilməməsi;

2. Bəzi hakimlərin zülm və haqsızlıqlarına haqq donu geyindirmək məqsədi ilə belə əqidələrin insanların beyninə yeritməsi. Buna misal olaraq, Müaviyə camaata zülm edir və onlara zülmə tabe olmağa məcbur olduqlarını bildilirdi.

Şiə məzhəbi isə bu məsələni imam Əlinin (ə) kəlamından istifadə edərək asanlıqla həll etdi. Həzrət buyurur: “Nə cəbr, nə də itxiyar, bu ikisinin ortası.” Hədisə əsasən, insan nə tam məcburdur, nə tam ixtiyar sahibidir. O, Allahın qüdrətindən asılı olan ixtiyarın sahibidir.

Amma bütün bunlara rəğmən, həzrət Peyğəmbərdən (s) “Bədbəxt insan elə ana bətnində bədbəxt, xoşbəxt insan da elə ana bətnində xoşbəxt olur.” – kimi bəzi hədislər də nəql olunmuşdur. Bu hədislər bəzi insanları şübhəyə salmış və insanın məcbur varlıq olması kimi düşündürməyə vadar etmişdir.

HƏDİSİN İZAHI

Hədisi qəbul etməyin iki mühüm yolu var: hədisin sənədi və mətninin düzgünlüyü.

Qeyd olunan hədis sənəd və mətn baxımından iradsızdır və İslam alimləri hədisə müxtəlif izahlar vermişlər ki, biz burada onlardan bir neçəsinə işarə etməklə kifayətlənirik:

1. Əllamə Təbərsi: Hədisdə məqsəd insanın gələcəyindən xəbər verməkdir. Yəni insan günahın təsirindən bədbəxt olacaq və bu günahlar onu cəhənnəmə sürükləyəcək. Necə ki, yaşlı atası olan şəxsə belə deyirlər: “O yetimdir!” Yəni tezliklə yetim olacaq.

2. Ayətullah Yəqub Cəfəri: Bu hədisin müqabilində başqa hədislər də vardır ki, onların köməyi ilə irəli sürülən irad aradan qalxır. İbn Əbu Umeyr deyir: ki, imam Kazimdən (ə) Peyğəmbərdən (s) nəql olunan “Bədbəxt insan elə ana bətnində bədbəxt, xoşbəxt insan da elə ana bətnində xoşbəxt olur.” – hədisinin mənasını soruşdum. İmam (ə) buyurdu: “Bədbəxt o kəsdir ki, anasının bətnində ikən Allah-Taala bilir ki, həmin şəxs gələcəkdə bədbəxtlərin gördüyü işləri yerinə yetirəcək və xoşbəxt də o şəxsdir ki, anasının bətnində ikən Allah-Taala bilir ki, o, gələcəkdə xoşbəxtlərin gördüyü işləri görəcək.”

Bu hədisə əsasən, Peyğəmbərin (s) məqsədi budur ki, Allah-Taala insanın ilk yarandığı gündən bilir ki, o, gələcəkdə öz istəyi və ixtiyarı ilə hansı yolu seçəcək: iman yolunu, yoxsa azğınlıq yolunu?

3. Ayətullah Misbah Yəzdi:

Hədisin mənası iki sadə cavabla belə izah edilir:

a) Bu məsələ şəraitlə əlaqələndirilir, amma tam səbəb hesab etmək olmaz. Buna saleh və zinakar ata-anadan dünyaya gələn uşaqları misal göstərmək olar. Əgər uşaq saleh valideyndən dünyaya gələrsə, gələcəkdə xoşbəxt olacaq. Əgər zinakardan dünyay gələrsə, bəxbəxt olacaq. Bu halların heç birində məcburiyyət yoxdur.

b) Allah-Taala öncədən bilir ki, kim öz istəyi ilə yaxşı və ya pis yolu seçəcək.

4. Əllamə Təbatəbai:

Əgər insanın nütfəsi pak olarsa, sağlam rəhimdə bəslənərsə, dünyaya gəldikdən sonra pak maddələrlə qidalanıb sağlam mühitdə boya-başa çatarsa, onda insanlıq yolunu qət etmək üçün daha çox istedad yaranacaq. Əgər buna əksinə olaraq, nütfəsi aludə və napak rəhimdə bəslənərsə, sağlam yeməklərlə qidalanmazsa və çirkin mühitdə boya-başa çatarsa, onda bu istedaddan uzaq qalacaq. Əlbəttə, qeyd olunanları tam səbəb hesab etmək olmaz.

NƏTİCƏ

Alimlərin verdiyi izahlardan iki nəzər ələ gəlir:

1. Hədis insanın əməllərində məcbur olmasını aşılamır. Onun mənası budur ki, Allah-Taala insanın nütfəsinin bağlandığı gün bilir ki, o, öz istəyi ilə gələcəkdə xoşbəxt olacaq, ya bədbəxt. Bu ümumi baxışdır və Allah-Taalanın elminin bütün məsələlərə şamilliyini nəzərə alaraq, onu hər bir məsələyə tətbiq etmək mümkündür. Buna görə də, bu cavabı təkcə uyğun məsələyə aid etmək olmaz.

2. Bəzi alimlər verilən hədisi belə izah edirlər:

İnsanın xoşbəxt və bədbətlik amillərindən biri onun valideynləridir. Əgər valideynlər nütfə bağlanan gündən uşaq dünyaya gələnə qədər bəzi günahlara qurşanarlarsa, bu, övladın gələcəkdə bədbəxt və ya xoşbəxt olmasına təsir göstərəcək. Bu izah məsumların kəlamlarında da öz əksini tapmışdır. Buna rəğmən, qeyd etmək lazımdır ki, uyğun təsiri heç zaman tam səbəb hesab etmək olmaz.

Ramil Əzimov



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Yanvar 2020    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor