RSS
 

Login:
Şifrə:
» » İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

    FaceBook

    Qan yaddaşımız

    Dini yьkləmələr


    Hacı Sahib


    Hacı Şahin


    Ocaq Necad ağa


    Firuqi ağa


    Mir Cəfər ağa


    Hacı Qürbət


    Hacı Əhliman


    Hacı Ələmdar


    Hacı Ramil


    Hacı Samir


    Hacı Vasif

    Reklam





    Online SMS Yaz!
    Online Sms:

    İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?

     
    Müəllif: Admin | Bölmə: Slide, Məqalələr | Vaxt: 30-01-2017, 20:20 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 946

    İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur?


    İnsanın xoşbəxtliyi və bədbəxtliyi necə izah olunur? Şiə və əhli-sünnə firqələri arasında ixtilafa səbəb olan məsələlərdən biri də “cəbr və ixtiyar” məsələsidir. Əhli-sünnə, Əhli-beyt yolundan ayrıldığından, bu problemi həll edə bilməmiş və nəticədə, bəzi əhli-sünnə firqələri (əşərilər və cəbrilər) “cəbr” etiqadını, bəziləri isə (mötəzilə firqəsi) “ixtiyar” etiqadını qəbul etmişlər.

    Bu fərqli etiqadın yaranmasının iki əsas səbəbi var:

    1. Bəzi ayə və hədislərin düzgün dərk edilməməsi;

    2. Bəzi hakimlərin zülm və haqsızlıqlarına haqq donu geyindirmək məqsədi ilə belə əqidələrin insanların beyninə yeritməsi. Buna misal olaraq, Müaviyə camaata zülm edir və onlara zülmə tabe olmağa məcbur olduqlarını bildilirdi.

    Şiə məzhəbi isə bu məsələni imam Əlinin (ə) kəlamından istifadə edərək asanlıqla həll etdi. Həzrət buyurur: “Nə cəbr, nə də itxiyar, bu ikisinin ortası.” Hədisə əsasən, insan nə tam məcburdur, nə tam ixtiyar sahibidir. O, Allahın qüdrətindən asılı olan ixtiyarın sahibidir.

    Amma bütün bunlara rəğmən, həzrət Peyğəmbərdən (s) “Bədbəxt insan elə ana bətnində bədbəxt, xoşbəxt insan da elə ana bətnində xoşbəxt olur.” – kimi bəzi hədislər də nəql olunmuşdur. Bu hədislər bəzi insanları şübhəyə salmış və insanın məcbur varlıq olması kimi düşündürməyə vadar etmişdir.

    HƏDİSİN İZAHI

    Hədisi qəbul etməyin iki mühüm yolu var: hədisin sənədi və mətninin düzgünlüyü.

    Qeyd olunan hədis sənəd və mətn baxımından iradsızdır və İslam alimləri hədisə müxtəlif izahlar vermişlər ki, biz burada onlardan bir neçəsinə işarə etməklə kifayətlənirik:

    1. Əllamə Təbərsi: Hədisdə məqsəd insanın gələcəyindən xəbər verməkdir. Yəni insan günahın təsirindən bədbəxt olacaq və bu günahlar onu cəhənnəmə sürükləyəcək. Necə ki, yaşlı atası olan şəxsə belə deyirlər: “O yetimdir!” Yəni tezliklə yetim olacaq.

    2. Ayətullah Yəqub Cəfəri: Bu hədisin müqabilində başqa hədislər də vardır ki, onların köməyi ilə irəli sürülən irad aradan qalxır. İbn Əbu Umeyr deyir: ki, imam Kazimdən (ə) Peyğəmbərdən (s) nəql olunan “Bədbəxt insan elə ana bətnində bədbəxt, xoşbəxt insan da elə ana bətnində xoşbəxt olur.” – hədisinin mənasını soruşdum. İmam (ə) buyurdu: “Bədbəxt o kəsdir ki, anasının bətnində ikən Allah-Taala bilir ki, həmin şəxs gələcəkdə bədbəxtlərin gördüyü işləri yerinə yetirəcək və xoşbəxt də o şəxsdir ki, anasının bətnində ikən Allah-Taala bilir ki, o, gələcəkdə xoşbəxtlərin gördüyü işləri görəcək.”

    Bu hədisə əsasən, Peyğəmbərin (s) məqsədi budur ki, Allah-Taala insanın ilk yarandığı gündən bilir ki, o, gələcəkdə öz istəyi və ixtiyarı ilə hansı yolu seçəcək: iman yolunu, yoxsa azğınlıq yolunu?

    3. Ayətullah Misbah Yəzdi:

    Hədisin mənası iki sadə cavabla belə izah edilir:

    a) Bu məsələ şəraitlə əlaqələndirilir, amma tam səbəb hesab etmək olmaz. Buna saleh və zinakar ata-anadan dünyaya gələn uşaqları misal göstərmək olar. Əgər uşaq saleh valideyndən dünyaya gələrsə, gələcəkdə xoşbəxt olacaq. Əgər zinakardan dünyay gələrsə, bəxbəxt olacaq. Bu halların heç birində məcburiyyət yoxdur.

    b) Allah-Taala öncədən bilir ki, kim öz istəyi ilə yaxşı və ya pis yolu seçəcək.

    4. Əllamə Təbatəbai:

    Əgər insanın nütfəsi pak olarsa, sağlam rəhimdə bəslənərsə, dünyaya gəldikdən sonra pak maddələrlə qidalanıb sağlam mühitdə boya-başa çatarsa, onda insanlıq yolunu qət etmək üçün daha çox istedad yaranacaq. Əgər buna əksinə olaraq, nütfəsi aludə və napak rəhimdə bəslənərsə, sağlam yeməklərlə qidalanmazsa və çirkin mühitdə boya-başa çatarsa, onda bu istedaddan uzaq qalacaq. Əlbəttə, qeyd olunanları tam səbəb hesab etmək olmaz.

    NƏTİCƏ

    Alimlərin verdiyi izahlardan iki nəzər ələ gəlir:

    1. Hədis insanın əməllərində məcbur olmasını aşılamır. Onun mənası budur ki, Allah-Taala insanın nütfəsinin bağlandığı gün bilir ki, o, öz istəyi ilə gələcəkdə xoşbəxt olacaq, ya bədbəxt. Bu ümumi baxışdır və Allah-Taalanın elminin bütün məsələlərə şamilliyini nəzərə alaraq, onu hər bir məsələyə tətbiq etmək mümkündür. Buna görə də, bu cavabı təkcə uyğun məsələyə aid etmək olmaz.

    2. Bəzi alimlər verilən hədisi belə izah edirlər:

    İnsanın xoşbəxt və bədbətlik amillərindən biri onun valideynləridir. Əgər valideynlər nütfə bağlanan gündən uşaq dünyaya gələnə qədər bəzi günahlara qurşanarlarsa, bu, övladın gələcəkdə bədbəxt və ya xoşbəxt olmasına təsir göstərəcək. Bu izah məsumların kəlamlarında da öz əksini tapmışdır. Buna rəğmən, qeyd etmək lazımdır ki, uyğun təsiri heç zaman tam səbəb hesab etmək olmaz.

    Ramil Əzimov



    Şərhlər

     
    İnformasiya
    Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
    Banner

    Sizin Reklam Burada

    ------------------------
    ------------------------

    En Son Yükləmələr

    Seyyid Peyman - En insan
    Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
    Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
    Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
    Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
    Rusif Ucar - Üsyan
    Hacı Sahib - İntizar
    Hacı Sahib - İntizar çəkmək
    Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
    Hacı Şahin - Dini ehtiyac
    Hacı Şahin - Diqqət eləmək
    Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
    Hacı Eldayaq - Allah üçün
    Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
    Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
    Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
    Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
    Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
    Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
    Kamran Fərat - Vətən marşı
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
    Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
    Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
    Hacı Samir - Bəni İsrail
    Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
    Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
    Hacı Ramil - Həsəd
    Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
    Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
    Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
    Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
    Mamed Sadiq - Həzrət Əli
    Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
    Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
    Hacı Şahin - Coun
    Hacı Şahin - Arzu və dua
    Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
    Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
    Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
    Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
    Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
    Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
    Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
    Hacı Eldayaq - Ana haqqı
    Hacı Eldayaq - Ağlamaq
    Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
    Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
    Şəhidlik haqqında
    Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
    Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
    Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
    Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
    İntizar qrupu - Can Hüseynim
    Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
    Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
    Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
    Hacı Ramil - Zəhracan
    Elşən Xəzər - Ya Zəhra
    Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
    Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
    Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
    Vasif Vəsfinur - Allah Allah
    Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
    Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
    Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
    Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
    Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
    Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
    Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
    Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
    Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
    Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
    Ammar Halwachi - Haydar
    Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
    Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
    Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
    Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
    Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
    Kamran Fərat - Zeynəb
    Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
    Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
    Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
    Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
    Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
    Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
    Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
    Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
    Vasif Vəsfinur - Muxtaram
     

    Təqvim

    «    Avqust 2019    »
    BeÇaÇCaCŞB
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031 

    Quran Dinlə

    Eşq Vilayəti

    Banner

    Hicab bağlamaq dərsləri


    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

     
     
    Created by Donamor