RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Tövhid bütün İslam təlimlərinin ruhu və əsasdır

Xəbər lenti

"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?
Erkən nikah: İslam buna “hə” deyirmi?...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

    FaceBook

    Qan yaddaşımız

    Dini yьkləmələr


    Hacı Sahib


    Hacı Şahin


    Ocaq Necad ağa


    Firuqi ağa


    Mir Cəfər ağa


    Hacı Qürbət


    Hacı Əhliman


    Hacı Ələmdar


    Hacı Ramil


    Hacı Samir


    Hacı Vasif

    Reklam





    Online SMS Yaz!
    Online Sms:

    Tövhid bütün İslam təlimlərinin ruhu və əsasdır

     
    Müəllif: Admin | Bölmə: Allahşünaslıq | Vaxt: 15-10-2015, 11:05 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 3442

    Tövhid bütün İslam təlimlərinin ruhu və əsasdır


    Tövhid bütün İslam təlimlərinin ruhu və əsasdır


    Tövhid bütün İslam təlimlərinin ruhu və əsasdır

    Biz inanırıq ki, İlahi mərifəti barəsində olan məsələlərin ən əhəmiyyətlisi və əsası, Tövhidi olduğu kimi tanımaq və anlamaqdır. Həqiqətdə, Tövhid, yalnız dinin əsaslarının biri kimi deyil, əksinə bütöv İslam əqidələrinin bünövrəsi, kökü və dayaq nöqtəsi deməkdir. İslam dininin əsasları və fərləri3 Tövhidə bağlı olaraq, onunla formalaşır.
    Dinimizin hər bir bölməsi bir növ tövhidlə, Allahın yeganəliyiylə sıx bağlıdır. Allahın pak zatının vəhdəti və misilsiz olması, Allahın sifətlərinin və fellərinin bir olması Tövhidə əsaslanır. İlahi peyğəmbərlərinin bir Allaha doğru çağırışları ilahi dininin və ayinlərinin bir olması, müsəlmanların qibləsinin, həmçinin Müqəddəs kitabımızın bir olması, ilahi qanun vericiliyinin və hökmlərin bəşər övladları üçün vəhdəti, qiyamət gününə olan etiqadın birliyi də, Tövhiddən xəbər verir.
    Elə buna görə də, Qurani-kərim ilahi tövhiddən uzaq düşmək və şirkə doğru meyl etməyi bağışlanılmayan günah sayaraq buyurur:
    "Allah-təala heç vaxt ona şərik qoşmağı bağışlamaz. İstədiyi kimsənin (bundan savayı) başqa günahlarını (əgər layiqli bilsə) bağışlayar. Allaha şərik qoşan şəxs yalan uydurmuş və böyük günah etmişdir.” (Nisa, 48)
    Başqa bir ayədə buyurulur: "Sənə və səndən əvvəlki bütün peyğəmbərlərə vəhy olunmuşdur ki, əgər müşrik olsanız, əməllərinizin hamısı hədər olacaqdır. Və əlbəttə, ziyankarlardan olacaqsınız.” (Zümər, 65)

    Tövhid və onun mərtəbələri

    Tövhid bir neçə qismə ayrılır ki, sizə təqdim etdiyimiz bu dörd qisim, onların ən əhəmiyyətlisidir.

    1.Tövhide-zati:

    Allahın Pak Zatı tək və yeganədir. Heç bir varlıq Ona oxşamaz. O, şəriksiz və misilsiz bir Allahdır.

    2. Tövhide-sifati (sifətlərdə Tövhid):

    Tövhide-sifati budur ki, Allah-təala bütün kamal sifətlərinə malikdir. Allahın elm, qüdrət, əbədiyyət, və s. bu kimi sifətləri (xüsusiyyətləri) hamısı Onun Pak Zatında cəmlənmişdir. Və bu xüsusiyyətlər Onun vahid, bölünməz və bir olan zatının eynidir. Məxluqatın sifətləri isə bir-birindən ayrı olmaqla bərabər, onların zatından da, ayrıdır. Allahın sifətləri isə belə deyildir. Əlbəttə, "Allahın sifətləri isə Onun zatının eyni olması bəhsini” daha yaxşı anlamaq (üçün bir sıra elmi və fəlsəfi zərifliklərə diqqət etmək lazımdır) xüsusi incəliklə düşünmək və diqqət tələb edir.

    3. Tövhide-əfali (fellərdə Tövhid):

    Dünyada baş verən hər iş, hərəkət və hər bir varlığın təsiredici qüvvəsi Allah-təalanın iradəsinə bağlıdır. Və Onun iradəsindən çeşmələnir. Qurani-kərim buyurur: "Allah-təala hər bir şeyin yaradanıdır və bütün varlıqlara nəzarət edən Odur!” (Zumər, 62) Yaxud başqa bir ayədə buyurulur: "Göylərin və yerin açarları Ona məxsusdur. (bütün işlər Onun qüdrətinə bağlıdır.)” (Şura, 12)
    Bəli, Allahdan qeyri heç bir təsir qoyan qüvvə yoxdur! Lakin bu bizim işlərimizdə, əncam verdiyimiz əməllərimizdə məcbur olmağımız mənasında deyildir. Hər bir insan öz əməllərini əncam verməkdə və qərar qəbul etməkdə azaddır. Necə ki, Qurani-kərim buyurur: "Biz insana doğru yolu nişan verdik. İstər şükür etsin, istərsə də küfr etsin!” (İnsan, 3) Yaxud; "Və gerçəkdə insan üçün öz səyindən başqa mükafat yoxdur.” (Nəcm, 39)
    Qeyd olunan ayələr aşkarcasına bəyan edir ki, insan azad iradəyə malikdir. Lakin bu azad iradəni və qüdrəti ona öz Rəbbi vermişdir. İnsanın bütün işləri Allahın ona bəxş etdiyi iradə və bacarıq vasitəsi ilə baş tutur. Deməli, bizim əməllərimiz Allaha istinad olunaraq bir növ, həqiqətdə ona bağlıdır. Və bu bağlılıq bizim əməllərimizə görə daşıdığımız məsuliyyəti heç də azaltmır.
    Əziz oxucu, Allah iradə etmişdir ki, biz öz əməllərimizi azad ixtiyara malik olaraq əncam verək və bu vasitə ilə, Allah-təala, insanları imtahana çəkərək onları "mənəvi təkamül” yolunda ucaltmaq istəmişdir. Çünki yalnız azad iradəyə malik olan insan, öz ixtiyarı ilə Tanrıya itaət etdikdə, ilahi kamilliyə ucala bilər. Əgər Allah insanı heç bir ixtiyara və azad iradəyə sahib etməsə və onu öz əməllərində məcbur edərsə, insanın əməlləri heç bir dəyərə malik olmayacaqdır. Azad iradə sahibi olmayan, yalnız vasitə-alət rolunu oynayan insanın icbarən gördüyü işlər onun yaxşı və pis olmasına heç bir şəkildə dəlalət edə bilməz.
    Əslində əgər biz insanlar, əməllərimizi əncam verməkdə məcbur olsaydıq, peyğəmbərlərin gəlişi müqəddəs kitabların göndərilməsi və həmçinin dini hökmlər, təlim-tərbiyə və s. puç və mənasız bir iş olardı. Cənnət-cəhənnəm, cəza və mükafat mənasız bir iş sayılardı. Bu bizim Əhli-beyt (ə)-dan öyrəndiyimiz bir əqidədir; "İnsanın əməllərində mütləq şəkildə icbar yoxdur. Həmçinin, insanın öz əncam verdiyi işlərdə tam azad olduğu (Allaha heç bir ehtiyacı olmamağı) səhv bir əqidədir. Həqiqətən bu iki əqidənin arasında mötədillik; "Nə icbar, nə sırf azadlıq doğru deyildir. İnsan Allaha ehtiyaclı olaraq öz işlərində azad iradəyə malikdir.”

    4. Tövhide-ibadi:

    İbadətdə Tövhid, yəni ibadət fəqət Allaha məxsusdur. Ondan qeyri bir varlıq ibadət olunmağa layiq deyildir. Yalnız Allaha ibadət edərək, yalnız Onu ibadətə layiq saymaq, Tövhide-ibadi adlanır. Tövhidin bu qismi onun digər bölümlərindən ən əhəmiyyətlisidir. Belə ki, ilahi peyğəmbərlər hamısı daha çox ibadətdə olan tövhidə təkid etmişlər. Və insanları yalnız və yalnız bir olan Allaha ibadət etməyə səsləmişlər. Qurani-kərim buyurur: "Onlara, yalnız Allaha ibadət etmək əmr olundu. Və öz dinlərini fəqəd Allaha ibadət etməklə xilas etmək (şirkdən tövhidə qayıtmaq) tapşırıldı. Və budur doğru-düzgün din.” (Bəyyinə, 5)
    İnsan övladı ürfan və əxlaqi kamilliyin mərhələlərini keçərək, mənəvi cəhətdən daha uca məqamlara yüksəlmək istədikdə, "Tövhid məsələsi” daha çox mürəkkəbləşir. Elə bir dərəcədə ki, insan Allaha könül bağlayaraq hər bir məkanda onun razılığını düşünür. Onun razılığından qeyri heç bir şeyin barəsində fikirləşmir. Allahdan başqa bir varlıq onun diqqətini cəlb etmir. Başqa bir ibarətlə desək; "Allahdan başqa sənin diqqətini cəlb edən, sənin bütündür.” Dərəcəsinə yetişir.
    Əziz oxucu, tövhidin qisimləri bu dörd bölümlə məhdudlaşmır: Bunlardan başqa, digər bölümləri də, qeyd etmək olar; "Malikiyyətdə Tövhid,” (tövhide-malikiyyət-hər bir şeyin həqiqi maliki Allahdır), Qurani-kərim: "Göylərdə və yerdə hər nə vardırsa Allahındır” (Bəqərə, 284). Hakimiyyətdə Tövhid: (Tövhide-hakimiyyət: Həqiqi hakim və hökm edən yalnız Allahdır. Hökm yalnız ona məxsusdur.) (Maidə, 44)



    Şərhlər

     
    İnformasiya
    Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
    Banner

    Sizin Reklam Burada

    ------------------------
    ------------------------

    En Son Yükləmələr

    Seyyid Peyman - En insan
    Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
    Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
    Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
    Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
    Rusif Ucar - Üsyan
    Hacı Sahib - İntizar
    Hacı Sahib - İntizar çəkmək
    Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
    Hacı Şahin - Dini ehtiyac
    Hacı Şahin - Diqqət eləmək
    Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
    Hacı Eldayaq - Allah üçün
    Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
    Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
    Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
    Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
    Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
    Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
    Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
    Kamran Fərat - Vətən marşı
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
    Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
    Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
    Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
    Hacı Samir - Bəni İsrail
    Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
    Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
    Hacı Ramil - Həsəd
    Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
    Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
    Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
    Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
    Mamed Sadiq - Həzrət Əli
    Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
    Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
    Hacı Şahin - Coun
    Hacı Şahin - Arzu və dua
    Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
    Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
    Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
    Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
    Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
    Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
    Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
    Hacı Eldayaq - Ana haqqı
    Hacı Eldayaq - Ağlamaq
    Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
    Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
    Şəhidlik haqqında
    Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
    Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
    Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
    Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
    İntizar qrupu - Can Hüseynim
    Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
    Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
    Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
    Hacı Ramil - Zəhracan
    Elşən Xəzər - Ya Zəhra
    Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
    Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
    Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
    Vasif Vəsfinur - Allah Allah
    Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
    Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
    Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
    Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
    Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
    Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
    Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
    Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
    Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
    Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
    Ammar Halwachi - Haydar
    Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
    Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
    Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
    Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
    Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
    Kamran Fərat - Zeynəb
    Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
    Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
    Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
    Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
    Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
    Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
    Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
    Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
    Vasif Vəsfinur - Muxtaram
     

    Təqvim

    «    Avqust 2019    »
    BeÇaÇCaCŞB
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031 

    Quran Dinlə

    Eşq Vilayəti

    Banner

    Hicab bağlamaq dərsləri


    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

    --------

     
     
    Created by Donamor