RSS
 

Login:
Şifrə:
» » ƏBƏDİ CƏHƏNNƏM ƏZABINA SƏBƏB OLAN GÜNAHLAR HANSILARDIR?

Xəbər lenti

Valideyn həmişə haqlıdırmı?
Valideyn həmişə haqlıdırmı?...
Mürsəl hədis nə deməkdir?
Mürsəl hədis nə deməkdir?...
Bu gün Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür
Bu gün Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür...
Səfərdə qəzaya gedən namazın qəzası necə qılınmalıdır?
Səfərdə qəzaya gedən namazın qəzası necə qılınmalıdır?...
Şahın xarici görünüşü haqqında..
Şahın xarici görünüşü haqqında.....
Namazdan sonra hansı duaları oxumaq məsləhətdir?
Namazdan sonra hansı duaları oxumaq məsləhətdir?...
Xərçəngdən qorunmaq üçün 4 VACİB QAYDA
Xərçəngdən qorunmaq üçün 4 VACİB QAYDA...
“Möcüzə yaradan dua” – İSMİ-ƏZƏM
“Möcüzə yaradan dua” – İSMİ-ƏZƏM...
Hacət namazını necə qılaq?
Hacət namazını necə qılaq?...
Allahın insana olan sevgisi
Allahın insana olan sevgisi...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam






ƏBƏDİ CƏHƏNNƏM ƏZABINA SƏBƏB OLAN GÜNAHLAR HANSILARDIR?

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Slide, Məqalələr | Vaxt: 11-01-2016, 23:00 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 468

ƏBƏDİ CƏHƏNNƏM ƏZABINA SƏBƏB OLAN GÜNAHLAR HANSILARDIR?


ƏBƏDİ CƏHƏNNƏM ƏZABINA SƏBƏB OLAN GÜNAHLAR HANSILARDIR? Dini mənbələrdə günahları çox zaman kiçik və böyük olmaq üzrə iki qismə ayırırlar. Ağırlıq dərəcəsinə görə böyük hesab edilən günahların (bunlara «kəbirə» deyilir) sayı və növü barədə məlumatlar fərqlidir. Dəqiq məlum olan budur ki, Allaha şərik qoşmaq, haqsız yerə adam öldürmək, yetim malı yemək, zina etmək, namuslu adama böhtan atmaq, ata-ananın üzünə ağ olmaq, sələmçilik etmək, sehrbazlıqla məşğul olmaq, oğurluq etmək, məhkəmədə şahid qismində yalan ifadə vermək və s. hərəkətlər böyük günah sayılır. Bəzi alimlərin fikrincə, kiçik sayılan bütün günahlar ardıcıl təkrar olunsa və tövbə ilə silinməsə, böyük günaha çevrilir. Hətta Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) belə buyurduğunu rəvayət edirlər: «İstiğfar (tövbə) etməklə böyük günah qalmaz, israr (təkrar) etməklə də kiçik günah qalmaz».

Qurani-kərim ayələrindən məlum olur ki, qiyamətdə insanların bəzi təbəqələri əbədi cəhənnəm əzabına düçar olacaqlar. Ümumilikdə Qurani-kərimdə cəhənnəm və onun əhli barədə onlarla ayə mövcuddur. Bu ayələrdə cəhənnəm əhlinin əzabı rəngarəng boyalarla təsvir edilir. Bəzi ayələrdə isə müəyyən insanlar üçün cəhənnəm əzabının daimi və əbədi olacağı vurğulanır. Məsələn,
Kafirlər (Ali-İmran, 116; Maidə, 37).
Müşriklər (Allaha şərik qoşanlar) (Nəhl, 29).
Münafiqlər (Mücadələ, 17).
Mürtədlər (dindən dönənlər) (Ali-İmran, 88).
Allahın ayətlərini təkzib edənlər (Əraf, 36; Təğabün, 9).
Allahın və Peyğəmbərin düşmənləri (Tövbə, 63).
Zalımlar (Şura, 45; bax: Yunus, 52).
Günah içində batanlar (Bəqərə, 81).
Mömin şəxsi qətlə yetirənlər (Nisa, 93).
Sələmçilər (Bəqərə, 275).
Xeyir əməlləri yüngül gələnlər (Möminun, 102-103).
Allaha və Peyğəmbərə asi olanlar (Cin, 23).
Günahkarlar (Züxrüf, 74). (Burada tövbə etməyən günahkarlar nəzərdə tutulur).

Göründüyü kimi, yuxarıdakı ayələrdə günahkarların çox böyük bir hissəsinin əbədi olaraq cəhənnəmdə qalacağı təkid edilir. Ümumiyyətlə, Qurani-kərimdə cəhənnəmin insanlar və cinlərlə dolu olacağı və bəzi insanların əslində cəhənnəmdən ötrü yaradıldığı bildirilir (Səcdə, 13; Əraf, 179).

Diqqət yetirilməli məsələ budur ki, qiyamət günündə cəhənnəm üzərindən çəkilmiş sirat körpüsundən hər kəsin fərqli sürətlərlə keçəcəyi də hədislərdən məlumdur. Bəziləri sirat körpüsünü işıq sürəti ilə, bəziləri ata minmiş süvari sürəti ilə, bəziləri adi yerişlə, bəziləri isə sürünə-sürünə qət edəcəklər. Günah əhlinin bir qisminə layiq olduğu cəza məhz sirat körpüsünün üzərində veriləcək.

Cənnət əhlinin də mükafatı əbədi olacaq. Qurani-kərimin bir neçə ayəsində cənnət əhlinin burada həmişəlik qalacağı və heç vaxt cənnətdən çıxarılmayacağı bildirilir (Təğabün, 9; Təlaq, 11; Hud, 108 və s.). İslam alimləri arasında cənnət əhlinin mükafatının əbədi və tükənməz olacağı barədə heç bir fikir ayrılığı yoxdur. Mövcud ixtilaf məhz cəhənnəm əhlinin əzabının daimi ya müvəqqəti olmasındadır.

Bəzi hədislər cəhənnəm əzabının əbədi olacağını təsdiq edir. Məsələn, İmam Mühəmməd Baqir (ə) buyurub: «Cənnət əhli cənnətə, cəhənnəm əhli cəhənnəmə daxil edildikdən sonra ölüm onların qarşısına gətirilər və ölümün başı kəsilər. Sonra onlara deyilər ki, siz bu yerdə əbədi qalacaqsınız və ölümün sizə yolu yoxdur» (Əllamə Məclisi, Biharül-ənvar, VIII, 347; hədisdə ölümün başının kəsilməsi ifadəsini simvolik mənada qəbul etmək lazımdır). «Səhihü Müslim»də də Peyğəmbərdən buna oxşar hədis vardır. Bunun müqabilində bəzi hədislərdə isə tövhid əhlinin (tək tanrıya inananların) müvəqqəti əzabdan sonra cəhənnəmdən çıxarılacağı bildirilir: «Allah mömini alova atmaz, çünki ona cənnət vədəsi verib. Kafiri də alovdan çıxarmaz, çünki ona cəhənnəm əzabını və orada əbədi qalmağı vəd edib. Tövhid əhlindən olan xəta sahibləri alova düşər, sonra oradan xilas olarlar. Şəfaət onlara şamil olar» (Əllamə Məclisi. Biharül-ənvar, VIII, 362).

Cəhənnəm əzabının əbədi yoxsa müddətli olacağı barədə ənənəvi rəyə görə, yuxarıda adı çəkilən günahlar istisna olmaqla, başqa günah sahibləri cəhənnəmdə müvəqqəti əzab çəkdikdən sonra xilas olacaqlar. Lakin xilas olanlar cəhənnəmdə əbədi əzab çəkməyə məhkum edilənlərlə müqayisədə azlıq təşkil edəcək.
Maraqlıdır ki, İbn Ərəbi, Molla Sədra kimi məşhur fikir sahibləri yuxarıdakı Quran ayələrini təvil etməklə (yozmaqla), cəhənnəmdə əbədi qalmağın mümkünsüzlüyünü sübuta yetirməyə çalışmışlar (Molla Sədra daha sonralar qələmə aldığı «Ərşiyyə» əsərində (müəllifin son kitablarından sayılır) əvvəlki fikrindən dönmüş və keçmiş mövqeyini tənqid etmişdir. «Əsfar»a şərh yazan tədqiqatçılar da bunu qeyd edirlər).

Cəhənnəm əzabının (kafirlər və sair təbəqələr üçün) əbədi olacağına qarşı irəli sürülən arqumentlərdən ən əsasları bundan ibarətdir:
Allahın mərhəməti genişdir və Onun əzabından daha böyükdür. Allah öz yaratdığı məxluqları bu şəkildə əbədi cəzaya məhkum edə bilməz. Çünki bu, Onun ədalət sifətinə ziddir. Həm də adətən, günah müddətli olur. Yəni insan müəyyən zaman kəsiyində günah edir. Bu zaman kəsiyi bir an da ola bilər, bir il də, bir ömür də. Məhdud zamanda edilmiş bir günaha görə isə qeyri-məhdud cəza vermək Allaha yaraşmaz. Allaha yaraşan sifət budur ki, insana peşman olana kimi və ya günahı yuyulana kimi əzab verib sonra onu bağışlasın.

Bu iddiaya cavab olaraq deyilir ki, Allah-təala mərhəmətli olsa da, ədalətsiz deyildir. Onun mərhəməti ədalətinə üstün gəlməz. Yəni Allah-təala bir məzlumun haqqının pozulduğu yerdə günahkarı tövbəsiz əfv edəcək və zərərçəkmişi qisassız qoyacaq qədər zalım ola bilməz. Günahkarın cəzalandırılması heç də mərhəmətin yoxluğu demək deyil. Əgər ilahi hikmət hər hansı əmələ görə əbədi cəhənnəm əzabı verməyi tələb edirsə, buna etiraz etməyə haqqımız yoxdur.

Başqa məsələ budur ki, məhdud vaxtda davam etmiş günaha görə əbədi cəza vermək nə dərəcədə düzgündür? Əvvəla, bu dünyada hər hansı cinayətə görə onun üçün cəza verirlər ki, əvvəla, cinayəti etmiş şəxs bir daha onu təkrar etməyə imkan tapmasın (məsələn, oğurluq edənin əlini kəsirlər, yaxud cinayətkarı cəmiyyətdən təcrid edib həbsə alırlar və s.). bəzən cinayətkarı cəzalandırmaqla zərərçəkənə təsəlli verməyə, ürəyindəki kin və qəzəb duyğusunu söndürməyə çalışırlar. Həmçinin, cəzanı ona görə də verirlər ki, bu cəza başqa cinayətkarlara ibrət olsun və həmin işi təkrar etməkdən qorxsunlar.

Qiyamətdə bu səbəblərin heç biri keçərli deyil. Axirət aləmi peşmançılıq aləmi deyil. Orada hər hansı səhvi düzəltmək, tövbə etmək artıq gec olacaq. Allah öz düşmənindən intiqam almaqla ürəyini soyudacaq qədər aciz və zəif deyil. Başqalarına ibrət vermək məsələsi də axirətdə öz qüvvəsini itirəcək; çünki axirət dünyasında onsuz da heç kim cinayət törətməyə qadir olmayacaq. Axirət aləmində cəza islah etmək üçün yox, məhz sırf cəza niyyətilə veriləcək. Cinayətkar həmin cəzaya tam layiqdir. Onun peşman olması nə özünə, nə də başqalarına fayda yetirməz.

Müddətə gəlincə, bəzi cinayətlərin edilmə müddəti qısa olsa da, təsiri uzun olur. Məsələn, bir neçə dəqiqəlik eyş-işrət məclisindən sonra sərxoş olmuş sürücü qəza törədib bir neçə insanı ömürlük şikəst qoyur. Bir göz qırpımında tətiyin çəkilməsi bir insanın ölümünə, bir ailənin illər uzunu başsız qalmasına gətirib-çıxarır. Təsəvvür edin ki, ziyafət məclisində bir nəfər qəfildən otağın işıqlarını söndürür. Yaranmış qaranlıqda bir nəfər pilləkəndən yıxılıb ayağını əzir, o birisi bahalı bir qaba toxunub sındırır, üçüncüsü yemək sinisini başqasının üstünə dağıdıb onu yandırır və s. Bircə anlıq hərəkət görün nə qədər mənfi nəticələrə gətirib-çıxarır. Təbii ki, həmin adamı mühakimə edəndə ona işığın düyməsini basdığı ana görə cəza verməyəcəklər, şikəst olmuş, zərər çəkmiş insanların, sınmış əmlakın hesabını ondan soracaqlar. Başqa sözlə, həmin adam öz hərəkətinin nəticələrinə görə cavab verəcək. Qəsdən səhv bir qanun verməklə hədsiz fitnə-fəsadlara səbəb olmuş dövlət başçısının günahını həmin qanuna imza atdığı bir neçə saniyə ilə məhdudlaşdırmaq olarmı? Axirətdə veriləcək əzab da bu dünyada edilmiş cinayətin müddətinə görə deyil, yaratdığı təsirə və vurduğu ziyana uyğun olaraq seçiləcək.
(Bu mövzuya Əllamə Təbatəbai «əl-Mizan» təfsirində (Bəqərə surəsi 167-ci ayənin təfsiri), Əllamə Seyyid Mühəmməd Hüseyn Hüseyni Tehrani «Məadşünasi» kitabında (X cild) və Möhsin Qiraəti «Məad» əsərində ətraflı toxunmuşlar).



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Hacı Sahib - Allah günahkarla həlim davranır
Hacı Sahib - Cənnətlə müjdələniblər - Bu yalnış hədisdir
Hacı Sahib - Cənnət əhlinin məqamı
Hacı Sahib - Dinin gözəlliyi budur ki...
Hacı Sahib - İlahi təqva nədir?
Hacı Sahib - İnsan özünü necə aldadır?
Hacı Sahib - Xanım Zəhra və Peyğəmbərin münasibəti əxlaqı
Hacı Sahib - Siratal mustəqimin mənası
Hacı Sahib - Rəcəb ayında belə zikr etmə OLMAZ
Hacı Sahib - İstəyirsən ölümün gözəl olsun?
Hacı Sahib - İslamın gözəllikləri
Hacı Zahir Mirzəvi - Hüseynə canlar fəda
Hacı Zahir Mirzəvi - Bağışla Ey Bağışlayan
Hacı Zahir Mirzəvi - Ay Zəhra
Hacı Zahir Mirzəvi - Başına Dolanım Əbəlfəz
Hacı Zahir Mirzəvi Hacı Elşən Xəzər - Susuz balam
Hacı Zahir Mirzəvi - Biz Həsrətdəyik
Hacı Zahir Mirzəvi - Gəl ey Şahım
Hacı Zahir Mirzəvi - Bir Ümid Var O Da Sənsən
Hacı Şahin - Allaha təvəkkül et, hər işini həll edəcək
Hacı Şahin - Allah bir bəndəsini Sevərsə ona nələr verər
Hacı Şahin - Məyusluğun səbəbi
Baqir Mənsuri - Qurbanın olum Abbas
Baqir Mənsuri - Məhərrəm rozəsi
Baqir Mənsuri - Həzrəti Əbəlfəz
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Təqvim

«    İyul 2024    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031 

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor