RSS
 

Login:
Şifrə:
» » Devalvasiya şoku marketlərdə “əriyir”

Xəbər lenti

Yoluxucu xəstəliklər mövzusu dini mənbələrdə
Yoluxucu xəstəliklər mövzusu dini mənbələrdə...
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi
"BİZ PEYĞƏMBƏRLƏR MİRAS QOYMURUQ" hədisinin dəlil göstərilməsi və onun cavabi...
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı
Vəhdət - günümüzün əsas ehtiyacı...
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu
Azərbaycan ədəbiyyatında İmam Hüseyn (ə) və Məhərrəmlik mövzusu...
Siffeyn savaşı
Siffeyn savaşı...
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri
Mübarək Ramazan ayında xüsusi diqqət edilməli 4 məqam: Ramazan ayının əməlləri...
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)
Ruhuna zülm edilən məzlum imam (İkinci hissə)...
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri
İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri...
İzdivacda vasitəçilik
İzdivacda vasitəçilik...
Hədislərdə vəhdətə çağırış
Hədislərdə vəhdətə çağırış...

Dini Üsiyyət

Saytı bəyəndin?

Bəli
Xeyr

Namaz vaxtları

Saat

Son Şərhlər

FaceBook

Qan yaddaşımız

Dini yьkləmələr


Hacı Sahib


Hacı Şahin


Ocaq Necad ağa


Firuqi ağa


Mir Cəfər ağa


Hacı Qürbət


Hacı Əhliman


Hacı Ələmdar


Hacı Ramil


Hacı Samir


Hacı Vasif

Reklam





Online SMS Yaz!
Online Sms:

Devalvasiya şoku marketlərdə “əriyir”

 
Müəllif: Admin | Bölmə: Xəbərlər | Vaxt: 25-12-2015, 09:02 | Şərh sayı: (0) | Baxılıb: 897

Devalvasiya şoku marketlərdə “əriyir”


Devalvasiya şoku marketlərdə “əriyir”


Ərəstun Oruclu: “Azərbaycanda ictimai-siyasi sistemin bütün institutları sıradan çıxarılıb”
Manatın qəfildən kəskin devalvasiyası əhali üçün böyük iqtisadi zərbə oldu. İnsanlar əllərində olan maddi resursların 50 faizindən məhrum oldular. Lakin xalqın davranışı gözlənildiyindən fərqli oldu. Əhali bu durumdan nə qədər narahat olsa da, etirazını meydanlarda deyil, sosial şəbəkələrdə üsyan püskürməklə bildirdi.

Əllərində pulu olanlar isə qiymətlərin qaldırılmasını gözləmədən dükan-bazara axın etdilər. Paytaxtın ən iri marketlərində uzun növbələr yarandı. İnsanlar gündəlik ehtiyaclarından qat-qat artıq məhsul alaraq tədarük görməyə başladılar. Bunun qarşısını almaq üçün bir çox marketlər işıqları söndürüb, qapıları bağladı.

İnsanların bu cür davranışı cəmiyyət ekspertləri tərəfindən də birmənalı qarşılanmayıb. Əksər xarici ölkələrin, xüsusən də Avropa ölkələrinin təcrübəsinə nəzər salsaq, orada insanlar pensiyaların cüzi azalmasına və ya onların əleyhinə olan qərarlara dərhal küçələrə çıxaraq etiraz edirlər. Azərbaycanda isə insanlar etirazlarını ailədən, çayxana və sosial şəbəkələrdən kənara çıxartmırlar.

Sual yaranır ki, devalvasiya qərarından sonra insanlar niyə meydanlara yox, marketlərə üz tutdu?

“Yeni Müsavat”ın sualını cavablandıran politoloq Ərəstun Oruclu bildirdi ki, bu, insanların tipik davranış nümunəsidir və bu davranışı tətikləyən ictimai-siyasi səbəblər də az deyil: “Bu, cəmiyyətin tipik davranışıdır. Məsələn, devalvasiya qərarı verildi və insanlara xəbərdarlıq edildi ki, istehlak bazarı bahalaşacaq. İnsanlar bahalaşma başlamadan və ya pik həddə çatmadan əllərində olan vəsaitə uyğun olaraq daha çox ərzaq ehtiyatı toplamağa çalışdılar. Bu, tamamilə normal bir haldır. Fərd olaraq hər bir insanın baxış bucağından baxsaq, bu, təkcə Azərbaycan üçün xarakterik hal deyil. Məsələn, ABŞ-da Milad bayramı öncəsi ticarətdə yüksək endirimlərin həyata keçirildiyi ”qara cümə" adlanan bir gün var. Həmin gün malların qiymətində 70-80 faizə qədər endirim olur. Həmin gün insanlar bir sutka əvvəldən gəlib marketlərin qarşısında növbələrə düzülürlər. Bütün gecəni gözləyirlər və səhər ilk olaraq mağazaya girməyə çalışırlar. Bu zaman marketlərin qarşısında nələrin baş verdiyini yəqin ki, hər kəs bilir, hətta orada dava düşür.

Yəni bu təkcə Azərbaycan üçün xarakterik olan bir məsələ deyil. Mən deyərdim ki, bu hər bir ölkədə baş verir və insanların normal davranışıdır. Hər bir insan bugünkü real vəziyyəti, sabahkı məişəti haqqında düşünür və ilk növbədə marketlərə gedir. Ancaq bu marketlərdən alınan məhsullar, onlara xərclənən resurslar başa çatanda insanlar artıq başqa məsələlər haqqında düşünəcəklər. Növbəti mərhələdə onlar etiraz etməyə başlayacaqlar. Əvvəlcə bu passiv şəkildə baş verir. Bundan sonra həyat bir qədər də ağırlaşır və bu etirazlar qruplar arasına keçir. Ondan sonra hansısa siyasi, ictimai qüvvələr bu etirazları təşkilatlandırır və tədricən bu etirazlar küçə və meydanlara çıxır".

Digər xalqların təcrübəsini misal çəkən Ərəstun Oruclu bildirdi ki, müxtəlif millətlərdə cəmiyyət psixologiyası fərqlidir və bunun təkcə etnik deyil, ictimai-siyasi səbəbləri də var: “Azərbaycan xalqı hakimiyyətdən asılıdır. Çünki hakimiyyət insanlar üzərində nəzarəti həyata keçirir. Yunanıstanda və digər Avropa ölkələrində isə hakimiyyətə nəzarət xalqın əlindədir, onlar bu hakimiyyəti seçir. Yunanıstan Avropa ölkəsidir. Orada insanların hüquq və azadlıqlarını Azərbaycandakı qədər məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Səbəblərdən biri də budur. Bundan əlavə, həmin ölkələrdə xalqı təşkilatlandıran, meydanlara çıxaran partiyalar, təşkilatlar, müxalif qüvvələr var. Azərbaycanda isə ictimai-siyasi sistemin demək olar ki, bütün institutları sıradan çıxarılıb. Bunu edə biləcək güclü ictimai-siyasi potensialı olan qüvvə yoxdur”.

Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycanda da bir-iki aya insanların meydanlara çıxıb etiraz etməsi halları ola bilər: “İnsanlarda bu gün də qəzəb var. Əhali bir gündə 50 faiz yoxsullaşdı. Deyirlər ki, bu devalvasiya, bahalaşma daxili bazara təsir göstərməyəcək, lakin bu doğru deyil. Bunu o ölkə deyə bilər ki, onun güclü daxili istehsalı olsun. Azərbaycanda isə istehlak bazarı 70-80 faiz idxaldan asılıdır. Üstəlik, bu idxal monopolistlərin əlindədir. Həm də monopolistlər yaranmış situasiyadan daha çox qazanmağa çalışırlar. Məhz buna görədir ki, bir sıra malların qiyməti hətta 2 dəfə artıb. Ancaq insanların resursları yoxdur. Onlar zinət əşyalarını, hansısa qiymətli mallarını satıb ərzağa xərcləyə bilərlər. Bu isə bir-iki aydan artıq çəkməz. Unutmayaq ki, hazırda qış mövsümüdür, enerjidaşıyıcılarına, ərzağa tələbat çoxdur. Yay bazarı ilə qış bazarı eyni deyil. Bu proses haradasa mart ayında, fevralın sonunda özünü büruzə verəcək”.

musavat.com



Şərhlər

 
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu xəbərə şərh əlavə edə bilməz.
Banner

Sizin Reklam Burada

------------------------
------------------------

En Son Yükləmələr

Seyyid Peyman - En insan
Seyyid Peyman - Zeynəb Zeynəb
Hacı Sahib - Səfərdə olanın orucu
Hacı Sahib - Oruc tutan su içə bilər?
Hacı Sahib - Dəstəmazın danışması
Rusif Ucar - Üsyan
Hacı Sahib - İntizar
Hacı Sahib - İntizar çəkmək
Hacı Sahib - Kiçik günahı unutmaq
Hacı Şahin - Dini ehtiyac
Hacı Şahin - Diqqət eləmək
Hacı Şahin - Din təbliğ etmək
Hacı Eldayaq - Allah üçün
Hacı Eldayaq - Allahı unuduruq
Hacı Eldayaq - Allahımızı ucuz satırıq
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu Hacı Möhübbət - Şah səlamun aleyk
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Ağam Əbəlfəz
Azərbaycan İlahi nəğmələr qrupu - Əli kimdir
Seyyid Peyman - Şah salamun aleyk
Hacı Sahib - Şəban ayının əməlləri
Vasif Vəsfinur - Xanım Zeynəb
Vasif Vəsfinur - Əbəlfəz
Kamran Fərat - Vətən marşı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayinın duası
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayının savabı
Hacı Eldayaq - Rəcəb ayında oruc olmaq
Hacı Samir - İmam Əli (ə) qızını Ömərə veribmi
Hacı Samir - Qiyamətin peşmançılığı
Hacı Samir - Bəni İsrail
Hacı Ramil - İnsanın batini və zahiri
Hacı Ramil - İnsan öləndən sonra
Hacı Ramil - Həsəd
Hacı Zahir Mirzəvi - Günahlardan yoruldum
Hacı Zahir Mirzəvi - Ağlama ey nuri eynim
Hadi Kazemi - Kərbəladır vətənim
Hadi Kazemi & Rza İgidoğlu - Su görəndə
Mamed Sadiq - Həzrət Əli
Mamed Sadiq - Hüseynim deyərəm
Mamed Sadiq - Gözlədiyim vardı mənim
Hacı Şahin - Coun
Hacı Şahin - Arzu və dua
Hacı Şahin - Allahın rəhminə sığınmaq
Hacı Sahib - Novruz Bayramının namazı
Hacı Sahib - Novruz Bayramının duası
Hacı Sahib - Novruz günü İslamda
Hacı Eldayaq - Bəhlul Danəndə və Harun ər Rəşid
Hacı Eldayaq - İmamın alimlərlə bəhsi
Hacı Eldayaq - Allahın qüdrəti
Hacı Eldayaq - Ana haqqı
Hacı Eldayaq - Ağlamaq
Hacı Sahib - Şəhidin haqqı
Hacı Sahib - Şəhidliyə şövq
Şəhidlik haqqında
Hacı Sahib - Şəhidlər haqqında
Fizuli Fəzli - Cəfəri Sadiq
Əbu Bəkr Cayır - Zeynəbim
Əhli-Beyt qrupu - Can Zeynəb
İntizar qrupu - Can Hüseynim
Heydəri Kərrar qrupu - İmam Rza
Hacı Sahib - xanım Zəhranın təkvini vilayəti
Hacı Sahib - Xanım Zəhranın şəfaəti
Hacı Ramil - Zəhracan
Elşən Xəzər - Ya Zəhra
Hacı Samir - Xanım Zəhra buyurur
Hacı Şahin - Xanım Zəhraya təvəssül
Vasif Vəsfinur - Zəhradadır dərmanın
Vasif Vəsfinur - Allah Allah
Vasif Vəsfinur - Əli oğlu Həsən
Vasif Vəsfinur - Qara zindanlara qardaş
Hacı Əhliman - Namaz qılanın ictimai vəzifəsi
Hacı Əhliman - Azanı gözəl səsli biri oxumalıdır
Hacı Əhliman - Hicablı xanım facebookda
Hacı Əhliman - Dindarın ailədə rəftarı
Hacı Əhliman - Geyiminizə fikir verin
Vasif Vəsfinur - İnsan bilə bilməz
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ağa Maştağalı Tərlan Maştağalı - İmamət tərəfə
Ammar Halwachi - Haydar
Hacı Zahir Mirzəvi - Əbəlfəz
Hacı Mehdi Dərbəndi - Xudaya
Hacı Ramil - Bədgüman insanlar
Hacı Ramil - Ailədə kişi və qadın
Hacı Ramil - Bəlanı tezləşdirən günahlar
Kamran Fərat - Zeynəb
Hacı Sahib - Yeni ili qeyd eləmək olar?
Muhəmməd Nardarani - Ya İmam Zaman
Muhəmməd Nardarani - Məzlum Həsən Əskəri
Badi Kubə - Ey vay Ruqəyyəm
Zühur İlahi nəğmələr qrupu - Gəl anacan
Dönməz Nuri Pərvin Quluzadə - Ya Hüseyn
Vasif Vəsfinur - Tərəfdarı-Hüseynəm
Vasif Vəsfinur - Ruqəyyə
Vasif Vəsfinur - Muxtaram
 

Ən Çox Oxunanlar

Təqvim

«    Oktyabr 2021    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Quran Dinlə

Eşq Vilayəti

Banner

Hicab bağlamaq dərsləri


--------

--------

--------

--------

--------

--------

--------

 
 
Created by Donamor